Inhoud van de 104e jaargang no. 1 januari 2007
Artikelen
Natuurontwikkeling in De Kreupel loopt prima
Het eilandencomplex De Kreupel is in een hoog tempo veroverd door planten en dieren. De vegetatie ontwikkelt zich sneller dan de plannenmakers hadden verwacht. Voor de vogels is het een broedplaats van formaat, terwijl de eilanden het hele jaar door als fourageer- en slaapplaats fungeren.
De Driehoeksmossel als voorbeeld van 'biologische globalisering', Dreissena goes global
Niet alleen in de economie, ook in de natuur zien we steeds meer globalisering: ‘alles’ gaat op elkaar lijken. Steeds meer organismen overschrijden hun natuurlijke grenzen en vestigen zich in nieuwe gebieden. Het resultaat hiervan kunnen we ‘biologische globalisering’ noemen. Dit is geen nieuw proces, al versnelt het tegenwoordig door meer transport, de afbraak van natuurlijke barrières en klimaatswijzigingen. Door de aanleg van een kanaal zijn Rijn en Donau met elkaar verbonden en kan de Roofblei vanuit de Donau ook de Rijn bereiken; door handel en transport komen de Japanse en Sachalinse duizendknoop in Nederland en het Konijn in Australië voor en de klimaatswijziging heeft de Kastanjemineermot naar ons land gebracht, zoals aan veel kastanjes te zien is. Over 'biologische globalisering' verschijnt eind deze maand een boek bij de KNNV Uitgeverij. Natura biedt een voorpublikatie over de Driehoeksmossel.
In het Europese natuurbeleid wordt gestreefd naar de realisatie van een samenhangend netwerk van natuurgebieden met de naam Natura 2000. Een van de reservaten die daar in Nederland deel van uit maakt is “de Donkse Laagten” in de Alblasserwaard. Het is een voorbeeld van de levensgemeenschappen van natte en vochtige graslanden. Het ligt in een omgeving die geologisch en archeologisch interessant is door de aanwezigheid van “donken”. Dit zijn natuurlijke hoogten die ontstaan zijn als pleistocene rivierduinen.
De jaarvergadering van de hazen
De hazenvergadering op Texel heeft gewoonlijk plaats in de tweede helft van maart. Voor veel mensen zijn hazen eenzame dieren, die af en toe eens voorbijflitsen of doodgereden langs de weg liggen. Je ziet de vergadering dus niet. De studie van de jaarvergaderingen gaat langzaam, omdat er meestal maar één vergadering per jaar is, althans dat denk ik, maar ik ben er niet zeker van, want de vergaderingen worden niet geconvoceerd. In de literatuur zijn ze niet bekend en hoewel ik er al jaren over praat met jagers, biologen en andere kenners, heeft niemand ze ooit opgemerkt. Meestal duurt de bijeenkomst maar een enkele dag. Soms komt er wel eens iemand te vroeg en blijft soms dagen wachten. Natura biedt een verslag van bijna dertig jaar opletten.
Observaties van spreeuwen op een winterslaapplaats in Vogelpark Avifauna, Sperwers en spreeuwen
Kort voor zonsondergang komen de spreeuwen. In de weken voor de Kerstdagen viel het moment van zonsondergang ongeveer samen met het einde van mijn werkdag. Zo kon ik een aantal keren het samen zwermen van de spreeuwen en het uiteindelijke landen op de slaapplekken goed waarnemen.
Series
Ik ken de Kievit als de vogel die ons langs de oren vloog onder het slootje springen en ons wegjoeg door met steeds meer vriendjes om onze oren te krijsen. Heel lang zag ik hem alleen uit de verte. Totdat ik aan nestbescherming ging doen...
Kent u dat? Dat u op bezoek bent bij een hondenliefhebber en ongevraagd een natte neus tegen uw hand voelt? Of bij een kattenliefhebber waar plotseling een warme poes op uw schoot komt liggen? Het valt niet altijd in goede aarde als u dan afwerende gebaren maakt. Het dier bedoelt het toch goed? Het is zeker niet aan te raden om te protesteren als u de relatie goed wilt houden.
Aan de waterkant (1): The return of the 'Kingfisher'
De IJsvogel (Alcedo atthis) is voor veel mensen een bekende verschijning. Dat komt meestal niet doordat ze hem in het wild hebben gezien, maar doordat dit fel gekleurde vogeltje vaak staat afgebeeld in tijdschriften en op billboardreclames.
Libellen (1): De fascinerende levenswijze van libellenlarven
Iedereen kent de kleurrijke waterjuffers en glazenmakers die elk voorjaar en iedere zomer het waterrijke Nederland opfleuren. Minder bekend is dat deze kleurrijke ‘waternimfen' en 'donderbolken’ het grootste deel van hun leven als larf onder de waterspiegel doorbrengen. Deze larven zijn geduchte rovers. Pas wanneer ze zijn volgroeid, kruipen ze uit het water voor hun laatste vervelling. Ze veranderen dan van een ‘bruin monstertje’ in een gracieuze libel.
Soort van de maand in februari: Alle hazen zogen tegelijk
Sim Broekhuizen weet hoe de hazen lopen. Hij bestudeerde deze dieren vijftien jaar en dat resulteerde in zijn proefschrift Hazen in Nederland. Als je hem vraagt naar zijn boeiendste ontdekking, dan krijg je een enerverend relaas over hun zooggedrag. Jonge hazen worden gemiddeld slechts drie minuten per etmaal gezoogd en praktisch allemaal tegelijk.
Soort van de maand in maart: Het citroentje is lentebode
De lente is de aangewezen periode om op zoek te gaan naar de citroenvlinder. Zodra het zonnetje volop schijnt en het kwik stijgt boven de tien graden Celsius, dan fladderen de eerste citroentjes rond. De insecten gaan op zoek naar een partner om te paren. Na de paring moeten de eitjes nog rijpen en dat is de reden dat de vrouwtjes in het voorjaar veel nectar verzamelen op wilgen en andere vroegbloeiende planten.
U kunt via natura@knnv.nl reageren op artikelen in dit nummer.
© KNNV-website redactie
bijgewerkt op
31-03-2007