Inhoud van de 104e jaargang no. 3 mei/juni 2007
Artikelen
Vaak moet je dieren bestuderen door er op uit trekken: uren tussen de struiken zitten om baltsende herten te zien, met een verrekijker in een tochtige vogelkijkhut staan, natte voeten halen om bloedzuigers te vangen. Maar soms kun je gewoon lekker thuisblijven: daar speelt zich het boeiende leven van de springspin af. Dames met gele snorren, glurende mannetjes, capriolen op de waterkoker en af en toe springen ze gewoon in je nek. Daaraan is veel plezier te beleven voor wie er oog voor heeft...
Sex in de badkuip, het baltsgedrag van Poecilobothrus nobilitatus
Een oude met water gevulde badkuip en douchebak, ingegraven op een plekje in de tuin, staan borg voor allerlei leuke waarnemingen. Toine Rommers keek naar het baltsgedrag van Poecilobothrus nobilitatus.
Jan Drijver (1886-1963), natuurpionier van Texelse bodem
Goed landschapsbeheer gaat doorgaans prima samen met monumentenzorg. In vrijwel alle provincies fuseren organisaties die zich bezig houden met natuur en landschap met organisaties die zich richten op molens en andere monumentale gebouwen. Een van voorvechters van de natuur- en vogelbescherming was tegelijk pionier bij de Stichting De Hollandsche Molen. Jan Drijver wordt geportretteerd in het boek Een eeuw vogels beschermen, dat binnenkort verschijnt.
De zwarte grondel duikt op, nieuwe vissoort in Amsterdam
De zwarte grondel kwam in Nederland tot voor kort alleen voor in de Zeeuwse wateren. In 2006 vonden we deze kleine bodemvis in de Amsterdamse havens. De meest waarschijnlijke route van Zeeland naar het IJ is die via de noordwaarts lopende kuststroom en de sluizen van IJmuiden. Amsterdam is weer een vissoort rijker!
Natuurstudie vanaf het water, zestig jaar aan de Grote Rivieren en op de Delta
Bineke en Klaas Kimstra hebben zestig jaar met boten rondgezworven. Zij bekeken de flora en fauna vanaf het water, vooral in de Biesbosch en in de Zeeuwse delta.
Linnaeus in de tuin van Clifford
De loopbaan van Linnaeus begon op de Hartekamp in Heemstede. De pas gepromoveerde Zweed was in de periode 1735-1738 als lijfarts en botanicus in dienst van de schatrijke bankier George Clifford. Dat was een zeer lucratieve job, zowel in financieel als in wetenschappelijk opzicht. Linnaeus legde op de Hartekamp de grondslag voor zijn wereldberoemde systeem van de classificatie van planten en dieren.
Series
Insecten (9): Ik wil een dochter!
Bij insecten zijn het vaak de vrouwen die de dienst uitmaken. Aan het hoofd van een bijenvolk of mierennest staat een koningin. Bladluizen doen het het grootste deel van het jaar zonder mannen. Wat wetenschappers met veel moeite bij een schaap (Dolly) voor elkaar kregen, doen bladluizen van nature: ze planten zich ongeslachtelijk voort en hun dochters zijn een kloon van henzelf.
Vogels kijken zonder verrekijker
Als je gaat vogelen kun je niet zonder verrekijker en op Texel, waar ik vakantie vier, is ook een goede telescoop onontbeerlijk. Maar op een zomerse donderdagavond blijkt dat dit toch niet altijd waar is.
Aan de waterkant: de kleine watersalamander
In Nederland komen vier verschillende soorten watersalamanders voor. Ondanks hun naam leven ze het grootste deel van het jaar op het land, alleen in het voorjaar en in het begin van de zomer vinden we ze in het water. We kijken ditmaal naar de meest algemene soort van deze groep: de Kleine watersalamander of Lissotriton vulgaris. Die wetenschappelijke geslachtsnaam is onlangs om duistere redenen gewijzigd. Tot voor kort heette hij nog gewoon Trituris en onder die naam vind je hem dan ook nog steeds in de veldboeken.
Mijn favoriet: de rode bosmier
Het is al weer zo’n dertig jaar geleden dat wij als Vogelwacht Delft werkten aan een eigen bezoekerscentrum. Naast vele andere zaken leek enige levende have ons een goed idee. Enkelen van ons kenden het oude Texels Museum, toen nog in de Dennen op Texel. Daar hadden ze een mierennest binnen het gebouw dat via een gat in de (houten) muur was verbonden met de buitenwereld.
Een slag apart: voortplantingsgedrag van libellen
Het voortplantingsgedrag van libellen is fascinerend om naar te kijken. Zelfs van de algemene soorten is het boeiend om te zien hoe de mannetjes het territorium verdedigen en met z’n allen tegelijk op een aanvliegend vrouwtje duiken om maar tot paren te komen. Wij vragen aandacht voor ecologie en gedrag, de levenscycus en de geschiedenis van de familie Odonata.
Soort van de maand in juni: Het gaat goed met de weidebeekjuffer
"De larven van de beekjuffers ogen iets anders dan die van andere waterjuffers. Ze zijn groter en smaller, met langere poten en langere achterlijfslamellen. Ze kunnen zeer snel over de bodem lopen, het zijn snelle jongens..."
Soort van de maand in mei: Blauwe brigade helpt klokjesgentiaan
Als klokjesgentianen rijk bloeien, dan is dat eigenlijk een teken dat het niet goed gaat. Het gaat dan vaak om een handvol grote planten, van wel dertig à veertig jaar oud, die in een hoekje van vergraste heide staan weg te kwijnen. Zonder speciaal beheer kunnen deze planten zich niet meer uitzaaien en zal de populatie binnen tien jaar het veld ruimen.
U kunt via natura@knnv.nl reageren op artikelen in dit nummer.
© KNNV-website redactie
bijgewerkt op
18-05-2007