Inhoud van de 105e jaargang no. 1 januari 2008
Artikelen
Scholeksters en Japanse oesters
Op Texel hebben de scholeksters de Japanse oester ontdekt. Maar ze kunnen slechts uit de voeten met losgeslagen en aangespoelde exemplaren die lange tijd op het droge liggen. Een Tantalus-kwelling?
In het verhaal Een havik onder Delft schrijft Maarten ’t Hart over een pennenstrijd die hij met een andere bioloog voerde om zijn vogelkennis te verdedigen. In zijn roman De aansprekers had hij geschreven dat hij een havik onder Delft zag in de barre winter van 1963 en dat is volgens die andere bioloog totaal uitgesloten. Het is niet te achterhalen wie er gelijk heeft, maar uit het verhaal blijkt duidelijk hoe zeldzaam de havik was in de omgeving van Delft. In de jaren zestig van de vorige eeuw broedden er hooguit honderd paar haviken in Nederland en in de omgeving van Delft werden ze vrijwel nooit gezien.
Essaywedstrijd over natuurbeleving
Maak een essay over je ideeën over natuurbeleving, het thema van de Westhoff-lezing dit jaar. Laat daarbij je hersens kraken en je talent spreken. Er is behoefte aan jong bloed en frisse standpunten! Door deelname maak je jezelf en je ideeën bekend bij de gevestigde veldbiologen en natuur - beschermers in ons land. Voor meer info zie bijlage.
Eikencirkels horen bij cultureel erfgoed, 'duizendjarige' eikenclusters blijken veel jonger
De 'duizendjarige' eiken van de Veluwe blijken toch minder oud te zijn dan de ontdekkers zes jaar geleden dachten. De eikencluster met een omtrek van vijfentwintig meter bestaat wel degelijk uit klonen van slechts één individu, maar het is geen langzaam uitdijende hakhoutstoof. Een hoge begrazingsdruk verhinderde het uitgroeien naar boven, zodat alleen laag bij de grondse takken de dans ontsprongen. De nieuwe schatting luidt: hooguit tweehonderdvijftig jaar.
Wat zijn de belangrijkste, boeiendste en interessantste waarnemingen van vorig jaar? De redactie van Natura heeft deze vraag gesteld aan alle leden van de Vereniging voor Onderzoek aan Flora en Fauna (VOFF), de Natuurkalender en waarneming.nl. Acht topwaarnemingen op een rij.
Een eersteklas landschap, de teloorgang van natuurmonument De Beer
De westwaartse uitbreiding van de Rotterdamse haven ging ten koste van natuurmonument De Beer. Ed Buijsman verzamelde alles over dit gebied, onder meer via een oproep in Natura. Het resultaat is een lijvig boekwerk over het unieke duingebied: Een eersteklas landschap.
De flora van Eindhoven onder de loep, veranderingen in de twintigste eeuw vastgelegd in vuistdikke atlas
Verschillen binnen de regio vervagen. Bijna de helft van de plantensoorten gaat achteruit. Kruidenvegetaties van voedselarme omstandigheden nemen sterk af en die van voedselrijke omstandigheden nemen toe. Het aantal adventieven en verwilderde soorten neemt sterk toe. Deze ontwikkelingen worden gedetailleerd beschreven in de tweedelige en negenhonderd pagina’s tellende Atlas van de flora van Eindhoven, waarin drie inventarisatierondes zijn samengebracht.
Series
Aan de waterkant, Pygmeeweed ofwel Watercrassula
Natuurbeheerders zijn als de dood voor uitheemse planten die zich, als ze eenmaal een plekje hebben gevonden, explosief verspreiden en alles om zich heen verdringen. De natuurlijke vegetatie kan die concurrentie vaak niet aan en verdwijnt. Soms ondergaat de fauna daar hetzelfde lot. Met dergelijke invasieve plantensoorten krijgen we de laatste decennia steeds meer te maken.
Henk van Halm is erelid van de KNNV afdeling Amsterdam. Hij werkte van 1980 tot 1995 bij het IVN in Amsterdam als consulent voorlichting en eindredacteur van het tijdschrift Mens en Natuur. Hij schreef vanaf 1972 een natuurrubriek en vanaf 2005 een natuurdagboek in het dagblad Trouw. Per 1 januari 2008 heeft hij het estafettestokje van het natuurdagboek overgedragen aan Koos Dijksterhuis.
U kunt via natura@knnv.nl reageren op artikelen in dit nummer.
© KNNV-website redactie
bijgewerkt op
3-02-2008