Inhoud van de 106e jaargang no. 3 mei/juni 2009
Artikelen
Waarom nonnetjes felgekleurd zijn
De schelpkleur van een nonnetje hangt af van de schelpkleur van de ouders. Van het schelpkleurgen bestaan vier types: wit, geel, oranje en roze. De laatste is dominant.
Ervaringen met de zweefvliegenzoekkaart
Jaren geleden werd mij verteld dat je zweefvliegen alleen kunt determineren door ze te vangen, te doden, de geslachtsorganen uit te prepareren en die vervolgens onder de microscoop te bekijken. Deze naargeestige opsomming heeft me er lange tijd van weerhouden om me in zweefvliegen te verdiepen, want het moedwillig doden van onschadelijke dieren staat me tegen, zeker als het geen hoger doel dient dan mijn eigen nieuwsgierigheid te bevredigen.
Op zoek naar orchideeën, naar een betere bescherming in eigen land
Bij orchideeën denken veel mensen automatisch aan de uitbundige en vrolijk gekleurde planten die tegenwoordig in vrijwel elke bloemenzaak te koop zijn. Of aan planten met mysterieuze en bizar gevormde bloemen die hoog in boomkruinen van tropische regenwouden groeien. Slechts weinigen weten echter dat er ook in ons eigen land meer dan veertig verschillende soorten orchideeën zijn te vinden.
Schaduwrijk, een bijzondere ervaring met orchideeën op de Veluwe
Zijn orchideeën zeldzaam in Nederland? Het is maar net hoe je het bekijkt. Ze stellen specifieke eisen aan hun biotoop en ze zijn daarom minder algemeen dan een madeliefje of een paardebloem. Op geschikte groeiplaatsen kun je ze ook anno 2009 nog in behoorlijke aantallen bewonderen. Mijn bijzondere ervaring heeft betrekking op de brede wespenorchis (Epipactis helleborine) een soort, die op de Veluwe vooral kan worden aangetroffen langs bospaden. .
Nederlandse oehoes per satelliet gevolgd
Oehoes hebben blijkbaar een voorkeur voor hellingen en groeves. Ze kunnen tijdens hun trektocht vanuit het ouderlijk territorium wel twintig kilometer per nacht afleggen en ze mijden menselijke bebouwing niet. Dat is een hypothese die is opgesteld naar aanleiding van recent onderzoek met gezenderde jonge oehoes.
Het kan niemand zijn ontgaan dat 2009 ook een Darwinjaar is. Op 12 februari 1809 werd hij geboren en vijftig jaar later publiceerde hij zijn Origin of Species. Hij schreef natuurlijk veel meer en wat over deze beroemdste bioloog aller tijden is geschreven, is enorm.
Series
Column, de mussen van Salvaterra
In Nederland gaat de mus achteruit, maar in Salvaterra zie en hoor je ze overal.
Hij groeide op in de buurt van Wageningen, in een gezin waarin natuur bovengemiddelde aandacht kreeg. Van zijn vader, een entomoloog, leerde hij determineren, en met zijn moeder trok hij er vaak op uit. Nu nóg kan hij zich vergapen aan De Verkadealbums van Jac. P. Thijsse. Vraag historicus Maarten van Rossem naar zijn favorieten en hij vertelt je met verve zijn favoriete afkeer van zaken. Zoals jagers, omdat die naar zijn zeggen eerst zelf hun prooien uitzetten om ze later weer te kunnen afschieten. En van het ganzenprobleem op Texel begrijpt hij ook niets, temeer “omdat de boeren financieel worden gecompenseerd”. Hij vindt ”eigenlijk alles wel leuk”, van grote groepen kauwen met hun “lollige geluid” en hun plezier in het rondvliegen tot simpele voorjaarsbloeiers als sneeuwklokje en krokus. Maar praat wat langer met hem en je ontdekt zijn voorkeuren. Zoals die voor cultuurhistorische gebieden boven echte natuur. Misschien dat hij zich juist daarom zo op zijn plek voelt in het Nederlandse landschap.
Jolanda van Iperen en Katja Philippart volgen het fytoplankton op de voet. Zij presenteren in deze jaargang voor iedere maand een kenmerkende soort.
Mei: Tachtig miljoen cellen per liter
Juni: Als de zee ’s nachts licht geeft
Dichterbij natuur: vleermuizen en dichters
Frederik van Eeden: ‘De waterlelie’
Stadsnatuur, levende dodenakker
Als een vogeltje sterft, valt het op de aarde. Mieren, wespen en kevers hebben het lijkje vaak al snel gevonden en halen er wat eetbaars af. Uiteindelijk blijven er alleen nog wat botjes over.
U kunt via natura@knnv.nl reageren op artikelen in dit nummer.
© KNNV-website redactie
bijgewerkt op
9-06-2009