KNNV - vereniging voor veldbiologie, Lieveheersbeestjes project

De soorten | Meer info. | Stippen | Lidmaatschap

Project van 1999
Lieveheersbeestjes staan centraal deze zomer

Sorry, uw browser ondersteund geen Java. Lieveheersbeestjes kent iedereen, ze zijn al van oudsher de knuffeldiertjes onder de insecten. Dit is een van de redenen voor de KNNV om deze diertjes het onderwerp te maken van het nieuwe waarnemingsproject.
Er bestaan verschillende volksnamen voor deze diertjes:
Onze-lieve-heersbeestjes, Kapoentjes, Engeltjes.

Zevenstippelig Lieveheersbeestjes zijn kevers (Coleoptera). Een kever is pas een lieveheersbeestje (Coccinellidae) als zijn buikje plat is en als zijn rug, borst en kop samen bijna een half bolletje vormen, van opzij gezien. In Nederland en België leven wel 60 verschillende soorten. Een aantal is zeer algemeen, maar er zijn ook zeer zeldzame soorten, die pas na goed zoeken kunnen worden gevonden.

De meeste lieveheersbeestjes en hun larven leven van bladluizen en daarom worden ze in de glasteelt ook gebruikt om bij de bestrijding van plagen te helpen. Maar er zijn ook soorten die van plantenschimmels leven en er zijn zelfs een paar vegetarische soorten. Op deze pagina staan een aantal soorten die in het hele land makkelijk te vinden zijn, en een aantal soorten die met een beetje meer moeite ook te vinden zijn.

Het doel van het project is om de verspreiding en biologie van de acht veel voorkomende soorten lieveheersbeestjes die op deze pagina staan beter te leren kennen. De acht soorten zijn gekozen omdat ze gemakkelijk herkenbaar zijn en redelijk algemeen voorkomen.
Kijk eens in uw eigen omgeving, bijvoorbeeld in uw tuin, het park of tijdens een wandeling in de natuur. Wilt u ons uw waarnemingen melden?

De soorten

Zevenstippelig Zevenstippelig lieveheersbeestje
(Coccinella septempunctata)
voedt zich met vele bladluissoorten waaronder
vele die schadelijk zijn op vruchtbomen
en groenten, maar ook larven van
bladhaantjes en thrips worden gegeten.
zeer algemeen, in heel Nederland, soms massaal
langs de stranden.

Elfstippelig lieveheersbeestie
(Coccinella undecimpunctata)
voedt zich met bladluizen vnl. op allerlei
kruiden en in de duinstreek ook op grassen,
daar soms in grote aantallen, vrijwel niet op
bomen en struiken.
algemeen, in heel Nederland, overwintert vaak in
huis.

Oogvleklieveheersbeestje Oogvleklieveheersbeestje
(Anatis ocellata)
voedt zich met vele bladluissoorten op
naaldhout.
algemeen, heel Nederland, soms talrijk
langs de stranden.

Tweestippelig lieveheersbeestje
(Adalia bipunctata)
voedt zich met vele bladluissoorten vnl.
op loofhout.
zeer algemeen, heel Nederland.

Veertiestippelig Veertienstippelig lieveheersbeestje
(Propylea quatuordecimpunctata)
voedt zich met vele bladluissoorten.
zeer algemeen, heel Nederland.

Tweeëntwintigstippelig lieveheersbeestje
(Psyllobora vigintiduopunctata)
voedt zich met meeldauwschimmels op eiken,
kornoelje en erwten, ook op bloeiende toorts,
hop, alsem en bosrank.
vrij algemeen, heel Nederland.
Tweeentwintigstippelig

Zestienpunt Zestienpunt lieveheersbeestje
(Tytthaspis sedecimpunctata)
voedt zich met meeldauwschimmels, bladluizen
en stuifmeel van gras.
niet zeldzaam, langs de kust en grote rivieren en
op vochtige heideterreinen.

Viervleklieveheersbeestje
(Exochomus quadripustulatus)
voedt zich met schildluizen en bladluizen.
leeft vrijwel uitsluitend op bomen.
algemeen op de zandgronden.

Meer informatie

Lieveheersbeestjes in beeld

Meer informatie treft u in het boekje "Lieveheersbeestjes in beeld" met achterin een handige uitklapkaart waarop 18 soorten staan afgebeeld. Bestellen bij de KNNV Uitgeverij te Utrecht of verkrijgbaar bij de boekhandel.

Veel stippen

Renée de Besten, foto: Ina Marbus Er komen veel positieve reacties binnen over de uitvoering van de waarnemingskaart, de krant en het boekje 'Lieveheersbeestjes in beeld'. Het ziet er allemaal ook heel professioneel uit. Alle lof voor de samenstellers! Maar de illustrator blijft meestal een persoon op de achtergrond. En dat willen nu even doorbreken: hierboven ziet u Renée den Besten, lid van KNNV-afdeling Utrecht, tekenares van de Lieveheersbeestjes op de kaart en in het boekje. Dat ze zich erg in de materie heeft ingeleefd, kunt u zien aan haar outfit. De foto werd gemaakt tijdens een rondgang over een volkstuincomplex te Leiden in verband met het project Keurmerk Natuurlijk Tuinieren. We hopen dat Renée zich door de leuke reacties geïnspireerd zal voelen!

Het project Lieveheersbeestjes wordt georganiseerd door de KNNV vereniging voor veldbiologie.

Lidmaatschap

Bent u geinteresseerd in onze activiteiten en wilt u lid worden van de KNNV?
Vul dan het aanmeldingsformulier in.

Reacties naar

	Zevenstippelig lieveheersbeestje (Coccinella septempunctata) voedt zich met vele bladluissoorten waaronder vele die schadelijk zijn op vruchtbomen en groenten, maar ook larven van bladhaantjes en thrips worden gegeten. zeer algemeen, in heel Nederland, soms massaal langs de stranden.
	Elfstippelig lieveheersbeestie (Coccinella undecimpunctata) voedt zich met bladluizen vnl. op allerlei kruiden en in de duinstreek ook op grassen, daar soms in grote aantallen, vrijwel niet op bomen en struiken. algemeen, in heel Nederland, overwintert vaak in huis.
	Oogvleklieveheersbeestje (Anatis ocellata) voedt zich met vele bladluissoorten op naaldhout. algemeen, heel Nederland, soms talrijk langs de stranden.
	Tweestippelig lieveheersbeestje (Adalia bipunctata) voedt zich met vele bladluissoorten vnl. op loofhout. zeer algemeen, heel Nederland.
	Veertienstippelig lieveheersbeestje (Propylea quatuordecimpunctata) voedt zich met vele bladluissoorten. zeer algemeen, heel Nederland.
	Tweeëntwintigstippelig lieveheersbeestje (Psyllobora vigintiduopunctata) voedt zich met meeldauwschimmels op eiken, kornoelje en erwten, ook op bloeiende toorts, hop, alsem en bosrank. vrij algemeen, heel Nederland.
	Zestienpunt lieveheersbeestje (Tytthaspis sedecimpunctata) voedt zich met meeldauwschimmels, bladluizen en stuifmeel van gras. niet zeldzaam, langs de kust en grote rivieren en op vochtige heideterreinen.
	Viervleklieveheersbeestje (Exochomus quadripustulatus) voedt zich met schildluizen en bladluizen. leeft vrijwel uitsluitend op bomen. algemeen op de zandgronden.