links: grote clausilia (Balea biplicata) en rechts: vale clausilia (Clausilia bidentata)
foto's Jan Willem Wertwijn

Clausilia ontsleuteld.
In maart in Duin en Kruidberg troffen we een slak aan die we nog niet kenden. Met behulp van
de 'Tabel tot de land- en zoetwater-mollusken van de Benelux' (Devriese & Warmoes, 1987)
stelden we de soort vast: vale clausilia (Clausilia bidentata).
De foto gemaild naar Ryckel de Bruyne. Het klopte. Op 27 oktober oktober tijdens de
paddestoelenexcursie van de KNNV-afdeling Amsterdam vonden we in het bos achter het
Muiderzand eveneens een clausilia, ditmaal de grote clausilia (Balea biplicata).

Sleutel voor landslakken (Devriese & Warmoes, 1987) , hoofdsleutel: voor
beide: 1b->3a->4a->linksgewonden, Groep C.
Tabel Groep C:
vale clausilia (C. bidentata): 1a->2b->4b->5a->6b Clausilia bidentata
grote clausilia (B. biplicata): 1a->2b->4b->5b->7b->11b->12b->13b Balea biplicata
N.B.: sleutel 5 betreft de hoogte van de schelp in mm; 5a 8-12 mm, 5b 12-19 mm. Onnodig te zeggen
dat de foto van de vale clausilia genomen is door een loep van 10x en de foto van de grote clausilia
zonder loep. Ook zonder deze toevoeging houdt de kenner beide soorten uit elkaar. In de tabel van
Devriese en Warmoes worden clausilia's 'regenslak' genoemd en in 'Van Nonnetje tot Tonnetje'
(Bruyne & Neckheim, 2001), pag. 55 en 56; clausilia. Terwijl de vale clausilia een voorkeur heeft voor
vochtige plekjes onder of op hout bij wilgen, zou de grote clausilia een uitgesproken voorkeur
hebben voor basalt en graniet, jarenlange bodemrust en terreinen met ruigtkruiden. Dat van die
bodemrust zal wel kloppen in het esdoornperceel achter het Muiderzand, maar esdoornstobben,
begroeid met mos lijkt meer geschikt biotoop voor de vale dan de grote clausilia.

Jan Willem Wertwijn

Literatuur
Devriese, R., & Th. Warmoes, 1978. Tabel tot de land- en zoetwater-mollusken van de Benelux, 23ste herwerkte druk, JNM, Gent.
Bruyne, R., de & T. Neckheim, 2001. Van Nonnetje tot Tonnetje, de recente en fossiele weekdieren (slakken en schelpen) van
Amsterdam, Schuyt & Co, Haarlem.

Gewone wegslak (Arion rufus), tijdens de paring maken ze een wiel en stulpen hun grote geslachtsorganen uit , waarna de bevruchting volgt. Zeer algemene naaktslak in Amsterdam.
foto Martijn de Jonge: voor meer foto's zie zijn website: http://www.martijndejonge.nl