De Mossenwerkgroep van de afdeling Eindhoven van de KNNV heeft gedurende 25 jaar (periode 1980 - 2005)
een inventarisatieproject uitgevoerd binnen een straal van ca. 18 kilometer vanuit het centrum van Eindhoven. Het
gebied bestrijkt een aanzienlijk deel van de topografische kaartbladen 51 en 57.
Het werkgebied wordt in het noorden begrensd door de lijn Boxtel - Gemert, in het oosten door de lijn Gemert -
Someren, in het zuiden door de Belgisch-Nederlandse grens en in het westen door de lijn Bladel - Oisterwijk .
Bij het floristisch onderzoek is gekozen voor het verzamelen van gegevens op basis van een kilometerhok. In
totaal is een aaneengesloten gebied van 1000 km² geïnventariseerd. Enkele in België gelegen kilometerhokken
die binnen de omgrenzing van het werkgebied vallen, zijn ook bij de inventarisatie betrokken.
Het werkterrein biedt een grote diversiteit aan natuurterreinen en landschappen waarvan de belangrijkste
zijn:
- Bekenstelsel met begeleidende moerasbossen en moerasstruwelen
- Heiden met vennen en venen
- Naaldbossen
- Loofbossen
- Kanalen
- Begraafplaatsen
- Natuurontwikkelingsterreinen
- Natuurherstelprojecten
- Akkers en ruderale terreinen
Het overgrote deel van de 1000 kilometerhokken zijn in het 25-jarig onderzoek tweemaal of vaker
bezocht. Hoewel het systematisch inventarisatiewerk al in 1980 van start ging, ligt het
zwaartepunt van het floristisch onderzoek in de jaren 1995-2005. In die periode zijn veel
kilometerhokken van vóór 1995 een tweede maal bezocht met meer personen én met meer ervaring
dan voorheen. Hierdoor berust de verslaglegging in dit boek op min of meer actuele informatie,
die voor het grootste deel niet ouder is dan tien jaar. Na het afsluiten van de floristische
inventarisatie op 31-12-2005 bevatte de database ruim 60.500 records, wat neerkomt op een gemiddelde
van 60 soorten per kilometerhok en 164 soorten per atlasblok (5 x 5 kilometer). Enkele historische vondsten
uit de 19e en de eerste helft van de 20ste eeuw worden in een afzonderlijk hoofdstuk besproken.
"Atlas van de mosflora van Eindhoven" bevat twee delen die samen in één harde kaft gebonden zijn. In het
eerste deel worden 22 biotopen behandeld met de meest karakteristieke soorten en hun onderlinge samenhang.
Ook komt hun relatie met bloemplanten ter sprake. Ieder hoofdstuk begint met een sfeervolle aquarel van de
hand van de kunstenaar Ed Hazebroek.(zie onder). Verder is de tekst verlucht met pentekeningen van wijlen Nol
Luitingh en enkele potloodschetsen van wijlen Koos Landwehr. In het laatste hoofdstuk wordt uitvoerig ingegaan
op de veranderingen in de mosflora door de eeuwen heen, met name over de voor- en achteruitgang.
Het tweede deel van het boek bestaat uit verspreidingskaarten van alle 377 soorten. De tekst bij de kaarten
behandelt onder meer het voorkomen van de soort in Zuidoost-Brabant en in Nederland als geheel, haar ecologie
in het onderzochte gebied en de soorten waarmee zij samen voorkomt.
Rhynchostegium confertum (Dicks.) Schimp.
Boomsnavelmos
Geslachtsverdeling: eenhuizig; vaak met sporenkapsels.
Verspreiding in Zuidoost-Brabant: zeer algemeen, in meer dan driekwart van de kilometerhokken.
Verspreiding in Nederland: zeer algemeen in grote delen van het land; minder algemeen in Drenthe en op
de Veluwe; vrij zeldzaam in zeekleigebieden en de IJsselmeerpolders.
Ecologie: op vochthoudende tot vochtige, beschaduwde, zwak zure tot neutrale, voedselrijke standplaatsen.
Vooral epifytisch en epilithisch, in veel mindere mate terrestrisch.
Epifytisch in allerlei bossen op bomen met voedselrijke schors, zowel aan de basis als hoger op de stam;
in moerasbossen ook op struiken (Grauwe wilg en Gewone vlier).
Epilithisch op beschaduwde muren, daken en duikers,waterkerende muren, betonnen oeverbeschoeiing, duikers
en waterputten, voorts op eternieten golfdaken, cementpannen en grafzerken.
Terrestrisch in bossen en parken en soms op
ruderale terreinen, voornamelijk op minerale
bodem, soms op naaldenstrooisel en dood hout.
Begeleiders: o.a. Amblystegium serpens,
Brachythecium spp. en Hypnum cupressiforme. cupressiforme.
Variabiliteit: zeer variabele soort, waarvan de
uiterste vormen nauwelijks op elkaar gelijken.
De atlas is te koop voor in € 20,00 het Milieu Educatie Centrum, Genneperweg 145, tel.: 040 - 2594700. U kunt de atlas ook bestellen
door € 28,00 (inclusief € 8,00 verzendkosten) over te maken op girorekening
1066049 t.n.v. KNNV afdeling Eindhoven o.v.v. "Mosflora", en vermeld ook uw adres en postcode.
Voor bestellingen uit het buitenland: vermeld bij het gironummer ook de volgende codes IBAN: NL76PSTB0001066049
BIC: PSTBNL21.