Natura 2000 project

Dit jaar start een landelijke KNNV project om ‘Natura 2000’ beter en breder bekend te maken bij het ‘grote publiek’. Afdeling Enschede heeft zich bereid verklaart dat te doen voor het Buurserzand.

Natura 2000 is een natuurbeschermingsopzet die voor de Europese Unie geldt. De landen van de Unie zijn verplicht op hun grondgebied terreinen aan te wijzen die een speciale beschermingsstatus hebben of krijgen. Op deze manier kan er in de gehele EU een netwerk ontstaan van gebieden waarin dieren en planten goed kunnen gedijen en er zo voor gezorgd wordt dat de biodiversiteit behouden blijft of wordt verbeterd.

Natura 2000 gebieden worden aangewezen op grond van het aanwezig zijn van bepaalde leefgebieden (habitats) en op grond van bepaalde soorten die er voorkomen. Dat is geregeld in de zogenoemde habitat-richtlijn. Daarnaast, en eerder uitgevaardigd, is er de vogelrichtlijn. Die beschermt alle in het wild voorkomende vogelsoorten en hun leefgebieden, daarbij zijn bijvoorbeeld ook fourageer- en overwinteringsgebieden van trekvogels. Bekend zijn de gebieden in Noord-Nederland waar ’s winters ganzen overwinteren.

In Twente zijn een aantal Natura 2000 gebieden aangewezen, waar onder het Buurserzand.

Het Buurserzand is vanouds bekend door de Jeneverbesstruwelen op de landduinen. Op de zandgronden staat veel Grove den. Minder bekend is dat er ook leemlagen zijn waarop water stagneert, waardoor vennen ontstaan, of zijdelings afstroomt. Dit leidt hier en daar tussen 'zuur' en 'basisch' tot een fijnmazige begroeiing van 'fijnproevers' zoals Oeverkruid en Parnassia. Door het relatief grote oppervlak natte en droge heide met vele overgangen is het gebied belangrijk voor Libellen en vogels zoals Boomleeuwerik en Nachtzwaluw.

Vanouds was het gebied ontoegankelijk. Bij plagwerkzaamheden voor de Klokjesgentiaan komen af en toe oude oost-west lopende karrensporen tevoorschijn.  In de eerste helft van de 20e eeuw is begonnen met ontginning. In het noorden zijn delen van een kleinschalig houtwallenlandschap dat afwatert op de Hagmolenbeek bewaard gebleven. Na 1960 zijn er door ruilverkaveling en perceelsvergroting enkele grote, diep ontwaterde landbouw gebieden ontstaan, ruwweg rond de Buurserbeek. Tegenwoordig is het gebied op de fiets goed te doorkruisen.

In de lente hoor je in het prille groen langs water de Fitis en in de hoge Eiken de Tjiftjaf. In de zomer is 's nachts het gemekker van de Geitenmelker (Nachtzwaluw) te horen. Overdag vliegen  dan de vele verschillende, soms bijzondere, libellen die de Boomvalk sierlijk vangt. Langs de vennen en natuurontwikkelingsplassen zijn in het najaar veel steltlopers te zien. Het Pijpenstrootje wordt dan geel en kan in de winter betoverend zijn met beijzeld spinrag.

De Schipbeek  is een Middeleeuwse toegang tot het Münsterland met hierlangs de Harrevelderschans uit de Tachtigjarige Oorlog. Langs enkele oude wegen liggen vee-kerende houtwallen. Vanuit het bekende boerderijtje de Bommelas werd een beetje gekeutert. Tot in de vorige eeuw kon je hier helemaal over de hei van Mallum naar Enschede lopen. Tegen de Tweede Wereldoorlog is het Natura2000 gebied in twee deelgebieden uiteengevallen (Buurserzand en Haaksbergerveen) waartussen door ruilverkaveling laat in de 20e eeuw enkele moderne landbouwbedrijven zijn ontstaan.

De afdeling Enschede organiseert een aantal activiteiten waaronder een fototentoonstelling in de TwentseWelle, een fotowedstrijd en enkele publieksexcursies. De eerste publieksexcursie start op 14 juni a.s. om 14:00 uur vanaf de parkeerplaats ‘Ronde Bulten’ (zie kaartje), en een tweede excursie op 20 september ook van 14:00 tot 16:00 uur. De route staat op het kaartje aangegeven, is plm. 5,5 km lang. Tijdens de wandeling worden er op bepaalde punten over het landschap wat verteld en kunnen de wandelaars gewezen worden op belangrijke zaken die te zien zijn. De route is goed te lopen, goede schoenen zijn wel gewenst.  Maar zeker als het weer minder goed is (geweest), zijn laarzen aan te bevelen.

Het is wel verstandig om kort voor de datum waarvoor u belangstelling heeft deze site nog eens te raadplegen, door onvoorziene omstandigheden kan het nodig zijn een datum te wijzigen.

________________________________________________________________________________________________________________
Deze site is voor het laatst bijgewerkt op 28-02-2009