woensdag 22 maart 2017

 

Dodelijk schimmelziekte bij amfibieën

Vorig jaar is er al onderzoek gedaan naar een dodelijke schimmelziekte bij amfibieen. Wat is het probleem?
In een notendop. Vanuit Azië is een voor salamanders dodelijke schimmel in Nederland terecht gekomen.
Als gevolg van besmetting met deze schimmel is de populatie vuursalamanders in Zuid Limburg nagenoeg uitgestorven. Door waarnemingen van mensen door het hele land proberen we te onderzoeken of de schimmel ook verder in Nederland is verspreid.


Vorig jaar

In 2016 hebben we 80 (!) meldingen gekregen uit het hele land van mensen die dode en/of zieke amfibieën hebben gezien. De meldingen kwamen uit het hele land, van Friesland tot Zeeland en Limburg. Vaak ging het om slachtoffers van predatie of van de paddenvlieg Lucilia bufonivora. Dieren waarvan de kenmerken leken op een mogelijke ranavirus infectie zijn naar Dutch Wildlife Health Centre (DWHC) in Utrecht gestuurd. Van de 27 mogelijke gevallen van een infectie met Bsal bleek geen van de dieren de schimmel bij zich te dragen.
De website www.sossalamander.nl vervangt de eerdere website www.sosvuursalamander.nl.
Op deze website wordt de actuele verspreiding van de schimmel in Europa op kaart en in tabelvorm weergegeven. Op het startscherm wordt direct aangegeven wat iemand moet doen om een zieke salamander door te geven en alle nieuwe ontwikkelingen en publicaties staan overzichtelijk weergegeven.

De salamander schimmel Bsal heeft zich zo naar het lijkt, niet verder over Nederland verspreidt. Dit is opvallend omdat de schimmel alle salamandersoorten treft en een soort als  de kleine watersalamander over het hele land voorkomt. Mogelijk is dit een zgn. 'waarnemerseffect'. Zieke en dode watersalamanders zijn nu eenmaal erg moeilijk te vinden in het veld. Om die reden vragen we ook dit jaar uw aandacht voor deze soorten.
 
Dit jaar: twee vragen

Vraag 1: Ook dit jaar willen we graag weten of de schimmel in Nederland is.  Daarom vragen we u weer of u alert wilt zijn. Om de verspreiding in kaart te kunnen brengen roepen we iedereen op die in zijn/haar tuinvijver of in een natuurlijk water zieke of dode salamanders ziet contact met RAVON op te nemen. Dat kan via het algemene emailadres: ziektes@ravon.nl of via Maarten Gilbert (m.gilbert@ravon.nl) en/of Annemarieke Spitzen (a.spitzen@ravon.nl) en via 024 -7410600

Vraag 2: De tweede vraag die we graag willen beantwoorden is wat de decompositiesnelheid is van amfibieën. Een soort CSI onderzoek. De achtergrond hierbij is dat bij een ziekte-uitbraak massaal dieren sterven, maar amfibieën zijn kleine dieren die snel verrotten en ook snel worden opgegeten door kraaien en kauwtjes. De kans dat iemand daadwerkelijk massa-sterfte ziet is niet zo groot. Dat willen we graag kwantificeren door grote aantallen dode dieren neer te leggen in het veld en te noteren wanneer de dieren niet meer gevonden worden. Hiervoor zijn grote aantallen dode dieren nodig en we vragen u dan ook als u dode amfibieën ziet (dus ook kikkers en padden) deze te verzamelen en in te vriezen. Als u wilt kan ik u hierover meer informatie geven (a.spitzen@ravon.nl).
 
Ontheffing

RAVON kan u ontheffing verlenen om deze dode dieren tijdelijk onder u te mogen hebben.
 
Meer informatie

Wat te doen als u zieke of dode dieren ziet?
Als u dode of zieke salamanders ziet, maakt u dan veel foto’s van de situatie en probeer zo nauwkeurig mogelijk te beschrijven wat u ziet. Noteert u ook de datum en de exacte locatie. Indien u dode dieren vindt, wilt u die dan meenemen (individueel verpakken in een plastic zakje en invriezen)? RAVON kan u een (tijdelijke) ontheffing geven voor het in bezit hebben van inheemse soorten.

Vindt u dode kikkers of padden waarvan u vermoedt dat ze ziek zijn, handel dan alstublieft zoals bij de salamanders. We kunnen dan kijken waar de dieren het best onderzocht kunnen worden.

Voor alle overige dode dieren (zoals dieren die verkeersslachtoffer zijn maar niet helemaal plat, of dieren die door ratten zijn aangevallen) vragen we u of u die voor het onderzoek naar decompositiesnelheid wilt bewaren.
 
Let op: dieren die duidelijk verkeersslachtoffer zijn hoeft u niet op deze manier te melden. Die kunt u doorgeven via padden.nu, waarneming.nl of telmee.nl
 
Veldhygiëne

RAVON heeft een hygiëneprotocol opgesteld om de verspreiding van ziektes en invasieve exotische soorten te voorkomen, en adviseert iedereen volgens dat protocol te werken.
Meer informatie: www.sossalamander.nl

Contactgegevens:

Stichting RAVON; Postbus 1413; 6501 BK Nijmegen (Toernooiveld 1, 6525 ED Nijmegen). 024-7410600. Email: ziektes@ravon.nl. Facebook: https://www.facebook.com/ravonNL/
Contactpersoon: Annemarieke Spitzen (a.spitzen@ravon.nl) en Maarten Gilbert (m.gilbert@ravon.nl)


Bruine kikkers, foto Herman Pols

Bruine kikkers, foto Herman Pols

Deel deze pagina