Datum: 
zaterdag 12 december 2020 10:00
Type activiteit: 
Fietsen


Waterland is een veengebied dat ruim duizend jaar geleden door Westfriezen in gebruik genomen is.
Maar de geologische geschiedenis begon natuurlijk veel eerder. 10.000 jaar geleden lag hier een leeg land achtergelaten door de IJstijden. Op de polaire vlakten zetten  zich dekzanden af, later gevolgd door zeeklei. En op de zeeklei kwam veen tot ontwikkeling met een grootschalig gewelfd hoogveengebied al resultaat. Het was een bijzonder drassig landschap waar zich vrijwel geen mens in waagde, hetzij voor een enkele jachtpartij vanuit bootjes.
Vanaf misschien al de 8ste eeuw, maar zeker vanaf de 10de eeuw werd het gebied  toegankelijker door klimaatsverbetering. Westfriezen trokken vanuit de kuststeek binnen en begonnen het veen te vergraven voor akkerbouw.
Door deze ontginningen en de noodzakelijke ontwatering klonk het veen dusdanig in dat het in de middeleeuwen te nat werd voor akkerbouw en de boeren overgingen op veehouderij.
Omdat tegelijk de zeespiegel steeg werden vanaf 1300 dijken en dammen aangelegd om het water buiten te houden. Maar de zee bleef stijgen en het veen bleef zakken en als dan ook nog de wind uit de verkeerde hoek woei en aanwakkerde tot storm kwam het tot soms grote overstromingen, de laatste maal in 1953.  

Dit alles heeft de nodige sporen nagelaten in het landschap. We gaan onderweg zien hoe en waar de eerste ontginningsdorpen ontstonden. Ontginningen die vervolgens aan de wandel gingen om beter gebruik te maken van het veranderende landschap. Lichte verhogingen in een weiland of een kronkel in een sloot wijzen ons de plaats waar boerderijen gestaan hebben. Plaatsnamen zoals Schellingwoude verraden ons iets over de aard van het landschap van 1000 jaar terug. Dezelfde aanwijzingen vinden we in de aard van de veengrond waar we langs fietsen, is het bosveen, rietveen of mosveen.

De afsluiting van de Zuiderzee in 1932 had grote gevolgen voor het zoet/brak/zout regime van de waterhuishouding. Als veldbiologen gaan we natuurlijk op zoek naar brakwaterplanten. En we vergeten de overige levensvormen niet als die zich aandienen!   

De excursie is een hele dagexcursie en eindigt om ca 16:00 uur. Neem wat te eten mee, we zoeken onderweg een lunchplek.
Gelieve vooraf aan te melden bij Arend (a.wakker@tele2.nl of 06-22218475). Het aantal deelnemers zal mede afhangen van de RIVM maatergelen van het moment.

Georganiseerd door: 
Vertrekplaats: 
Wordt na aanmelding nader bekend gemaakt
Contactpersoon: 
Arend (a.wakker@tele2.nl of 06-22218475)
Vindt plaats in: 

Deel deze pagina