Jaarverslag Muurplantenwerkgroep KNNV afdeling Amsterdam 2014

In maart 2014 publiceerde de Muurplantenwerkgroep het Grachtenkantenrapport met de inventarisatie 2013 van beschermde muurplanten op de Amsterdamse grachten en kademuren. Tegelijkertijd zijn deze gegevens, ruim duizend groeiplaatsen op grachtenmuren, online gezet op de website (www.maps.amsterdam. nl/muurplanten/) van de Gemeente Amsterdam. De werkgroep en de Gemeente Amsterdam werken al 10 jaar samen om muurplantenin Amsterdam te beschermen. De gegevens op de website zijn bedoeld voor particulieren en ambtelijke instanties die onderhoud- en/of renovatiewerk aan het Amsterdamse grachtenstelsel verrichten. Zij kunnen dan bij hun werk rekening houden met de groeiplaatsen van de beschermde muurplanten.

Groensteel
Naar aanleiding van de publicatie van het Grachtenkantenrapport heb ik twee radio-interviews gegeven. In het vraaggesprek met Vara’s Vroege Vogels spraken Ton Denters en ik over het langjarig onderzoek naar muurplanten in Amsterdam in het algemeen en over de Groensteel in het bijzonder, omdat die op de Amstelsluizen groeit waar ook het interview werd afgenomen. Het andere interview, met RTV-NV, vond plaats op de Anjeliersbrug in de Jordaan en betrof de daar groeiende Zwartsteel. In juni is gaf ik een tweedaagse cursus ‘Muurplanten herkennen’ aan 20 enthousiaste leden van de KNNV in Tilburg. Tijdens de theorieavond werden ze geïnstrueerd hoe de verschillende soorten muurplanten te herkennen, wat ze de volgende dag direct op de praktijkdag konden toepassen toen gezamenlijk de Piushaven van Tilburg werd geïnventariseerd. Daar werden op de basalten kademuren niet alleen interessante soorten als Smalle ijzervaren, Zwartsteel, Tongvaren, Steenbreekvaren en Moerasvaren aangetroffen, maar werd bovendien Blaasvaren herontdekt.
In de zomer gaf ik twee rondleidingen langs Amsterdamse varenpopulaties. Met de SJOC-groep van de NJN ging ik in Amsterdam-West langs de belangrijkste groeiplaatsen. Samen met de IVN is een bootexcursie door de Amsterdamse grachten gehouden waarbij in het Oostelijk havengebied de Blaasvaren populatie is geïnventariseerd. Ton Denters heeft in september een uitvoerige rondleiding gegeven aan een groep cursisten (ruim 20 mensen) met als onderwerp ‘inheemse vegetaties en beheer daarvan, module stad / muurflora’.


In september heb ik voor het 25 jarig jubileum van de Nederlandse Varenvereniging een lezing gehouden over de ontwikkeling van de Amsterdamse muurplanten in de periode 1987-2013. De spectaculaire ontwikkeling van Schubvaren, Tongvaren en Steenbreekvaren in de periode 2004-2013 is onder de loep genomen. Steenbreekvaren is hier de grote uitschieter. De populatie groeide van ruim drieduizend exemplaren in 2004 naar achtduizend exemplaren in 2013.
In december heb ik het onderzoek naar Polypodium vulgare als epifyt in de Amsterdamse binnenstad herhaalt. Alle iepen binnen de Singelgracht zijn onderzocht op het voorkomen van epifytische eikvaren. In het onderzoek van 2010 zijn honderd en één iepen gevonden met 275 Gewone eikvarens. In 2014 zijn vijftig nieuwe iepen gevonden met Gewone eikvaren als epifyt. Twintig bomen met Gewone eikvaren zijn in de periode 2010-2014 geveld door de iepziekte of door de storm van oktober 2013 en op negen iepen werden geen epifytische eikvarens meer teruggevonden. Er zijn nu 128 iepen (en één plataan) die in totaal 609 epifytische eikvarens herbergen in de Amsterdamse binnenstad. Het ziet er naar uit dat dit nieuwe fenomeen zich gaat voort zetten de komende jaren. Debet hier aan zijn onze zachte winters en de verminderde depositie van SO2 (SO2 vormt samen met water zwavelzuur, de hoge pH-waarden hiervan houden de voortplanting tegen van Gewone eikvaren) sinds het begin van de eeuwwisseling.
En ‘last but not least’ kwamen er twee nieuwe werkgroep leden bij in 2014. Nog een gelukkig en voorspoedig 2015!

Valentijn ten Hoopen, coördinator Muurplantenwerkgroep Amsterdam Muurplantenwerkgroep Valentijn ten Hoopen, tel. 06 24764007

Zie ook het grachtenkantenrapport 2013

Informatie
Wie belangstelling heeft voor de muurplantenwerkgroep en graag eens wil komen kennismaken of zich wil aanmelden, wordt verzocht contact op te nemen met:

Valentijn ten Hoopen, tel. 06 24764007, e-mail: valentijn_r@hotmail.com

Deel deze pagina