In deze pagina staan wetenswaardigheden, opmerkingen en bijzondere vondsten van onze leden. Omdat de activiteiten vanwege de Coronamaatregelen zeer beperkt zijn, kunnen we in deze rubriek toch betrokken blijven bij de natuur in onze omgeving.
Je bijdrage is welkom bij info@epe-heerde.knnv.nl

Groene anijstrechterzwam, Bakhuisbos Heerde
Bij het uitlaten van de hondjes zag ik enkele paddenstoelen met groenige hoeden. Met het maken van enkele foto's hiervan viel mij een sterke geur op die ik niet gelijk kon thuisbrengen. Dus op zoek naar de oplossing hiervan. Na het raadplegen van een boek en het invoeren op waarneming.nl blijkt het te gaan om de groene anijstrechterzwam. Die sterke geur is dus van anijs. Deze soort groeit in strooisel in loof- en gemengd bos. Wel een algemene soort maar deze had ikzelf nooit eerder gezien. 

Jenneke

afb

 

Kleine kring van Violette gordijnzwammen
Er staat een kleine kring van Violette gordijnzwammen langs het onverharde gedeelte van de Officiersweg. Ik had ze nog nooit gezien. Voor wie wil kijken; ze staan aan de linkerkant van het pad/fietspad ca. 800 m van de parkeerplaats (schuin tegenover het hek v.h. Gelders Landschap) een meter of zes het bos in. 

Kees

afb

Libellenmonitoring retentievijvers Emst
Dat het met de libellen niet zo goed gaat doordat er op veel plaatsen vennen, poelen e.d. droogvielen tijdens de hete zomers was al min of meer te verwachten.
Zo waren, in de hete en droge zomerperiode, de aantallen en soorten van de monitoringsroute bij de retentievijvers aan de Oranjeweg bijna tot nul gereduceerd.
Wat je wel kunt zien is de waarde van een jarenlange monitoring.
Natuurlijk heb je wel een vermoeden dat door het droogvallen van de retentievijvers  achteruitgang van de libellenstand betekend maar met de cijfers in de hand kun je dat gewoon aantonen.
Het is daarom ook zaak om, ondanks het feit dat de resultaten erg tegenvallen zo’n route te blijven volgen.
Zoals je in de volgende tabel ziet lijkt het allemaal wel mee te vallen, maar hierbij moet opgemerkt worden dat in de voorjaarsperiode er nog wel voldoende water in de retentievijvers zat en dat de meeste waarnemingen uit die periode zijn. Er zijn nog wel wat meer opmerkingen te plaatsen b.v. : de bloedrode heidelibel is een soort die dit jaar landelijk gezien veel voorkwam. Deze soort zwerft na het uitsluipen enorm uit en heeft dan geen water nodig. Vervolgens moet er in de periode van het eitjes afzetten wel weer water zijn. Zo kan het zijn dat zo’n soort pas de daarop volgende jaren terugloopt. Kortom er is meer voor nodig om de direct uit de cijfers je conclusie te trekken.

Gerard

Kaaszwammen, die weten wat

Carolien vindt het jammer dat we niet meer met de werkgroep op pad gaan om te inventariseren. Je kunt wel alleen op pad en er is wel genoeg te zien aan paddenstoelen, maar met een groep zie je altijd meer en het is gezellig ! 
"Ik heb voor de nieuwsbrief voor de KNNV Apeldoorn een stukje geschreven over kaaszwammen. Ik heb jullie over de appelboomkaaszwam op de hoogte gehouden en hier staat het complete verhaal in."

Gedaanteverwisseling
Een gemakkelijk te herkennen paddenstoel en vaak te vinden in een weiland of langs de weg, is deze Geschubde inktzwam. Omdat ik langs een veldje kwam waar een grote groep bij elkaar stond, kon ik de hele gedaanteverwisseling die deze inktzwam (soms wel binnen een dag) ondergaat, eens op een rijtje zetten. 

Van wit, geschubd en knotsvormig, naar klokvormig (de steel wordt zichtbaar). Vervolgens een inkrullende hoed, waarna er uiteindelijk een klein zwart hoedje op een hoge dunne steel overblijft, waar een zwarte inktachtige drab vanaf komt.

Joke

afb

 

Schadelijke of onschadelijke wants
Gisteren, 20 oktober, plaatste Nature Today een oproepje om uit te kijken naar een schadelijke wants, de Bruingemarmerde schildwants. Schadelijk voor fruittelers. In de herfst zoekt deze wants beschutting, onder andere in huizen.
Tijdens het verjagen van vliegen tijdens de jaarlijkse invasie Klustervliegen in ons huis, vond ik vandaag een fraaie wants in de gordijnen. Zou dat 'm zijn ? Wij hebben ook fruitbomen! Ik maakte een foto om de details goed te kunnen bekijken, want bij bovengenoemd artikel stond duidelijk aangegeven wat de kenmerkende verschillen zijn tussen twee sterk op elkaar lijkende soorten.....
'Onze' wants is gelukkig niet de schadelijke, maar een gewone: de Grauwe schildwants.

Hetty

 

Vraag over paddenstoel
Foto 1 blijkt een paddenstoel te zijn die op zijn einde loopt. De vorm vind ik wel apart en ik dacht dat het een heel aparte paddenstoel, zo iets bijzonders had ik nog nooit gezien.
Foto 2 De paarse gordijnzwam gevonden bij kasteel Staveren. Verder heb ik bij Staveren de gele ringboleet gevonden.Foto 3 Als je hem uitvergroot lijkt het een beetje op een koraal. Ik heb de paddenstoel niet kunnen vinden in het boek. Zijn het misschien eieren van een insect?

Cintia

Antwoord Jenneke: Die oranje bolletjes is denk ik geen paddenstoel maar een slijmzwam: rossig buiskussen.
Aanvullende informatie van Lucie laat weten dat het wel om een slijmzwam gaat, maar dan wel boomkussen.

Grauwe ringboleet
Vorig jaar heb ik zeldzame boleten gevonden bij lariks op de Dellen bij Heerde. Ga er nu regelmatig even kijken of er weer nieuwe te vinden zijn en vandaag was het zover. Tussen lichte hoedjes met lamellen zag ik een hoed die wat slijmerig leek en afweek van de andere hoeden. Na even rondkijken bleken er nog 2 te staan, toch maar even aan de onderkant hoed gekeken en zag ik buisjes met grove poriën: een boleet. Het gaat hier om de grauwe ringboleet zeldzaam in Nederland, groeit bij lariks.

Jenneke
afbBoskip
Deze mooie Zwavelzwam zag ik, gewoon aan een boom, tegenover de supermarkt. Het schijnt dat de Engelsen 'm Boskip noemen, omdat eenmaal in de pan het aan kippenvlees doet denken. Ik weet het niet, ga het niet uitproberen ook. Maar heb wel lekkere kip gegeten 's avonds, gewoon uit de supermarkt.

Joke

afb

 

Violette gordijnzwam
Vandaag deze prachtige Violette gordijnzwam gezien. Niet bijzonder, maar toch zie je hem niet vaak. Hij komt voor in bossen met eik en beuk. En tussen deze afgevallen bladeren valt hij echt niet op. Bij het liggend exemplaar zie je bovenaan de steel, dat het een bruin-spoorder is.

Lucie

afb

Siamese tweeling
Afgelopen week wandelde ik in een bos in de buurt van Nunspeet. Mijn oog viel op een dubbelhoedje van een paddenstoel. Toen ik goed ging kijken bleek hij ook 2 steeltjes te hebben, maar de hoedjes waren vergroeid. Een soort siamese tweeling! Het ging om de Echte tolzwam. Deze komt voor op de humusarme zandgronden (zoals de Veluwe) bij Den.

Lucie

afb

Slijmige spijkerzwam in de tuin
Gisteren vond ik in de tuin (onder een fijnspar) een voor mij onbekende paddenstoel. Omdat ik er met geen mogelijkheid een naam aan kon verbinden heb ik er maar eens een App op losgelaten. Het is even uitproberen, maar met een foto van wat opvallende kenmerken kwam er toch al snel een resultaat: de Slijmige spijkerzwam. Het is een vrij zeldzame paddenstoel, waarbij de vrij ver uit elkaar staande en diep aflopende lamellen opvallen. De steel is wit, onderaan geel.

Joke

afb

Vervolg goudhoeden
Vorige week maakten Kees van Bolhuis en Jenneke Kamphuis, beiden van de paddenstoelenwerkgroep, ons erop attent dat er weer goudhoeden te vinden zijn.
Jenneke zag ze in de buurt van het Heerderstrand. Vandaag fietste ik erlangs, had ze nooit eerder gezien. Nu begrijp ik de naam, niet waarom ik ze niet eerder gezien heb. Wat groot en wat een prachtige kleur. Een gezin met kinderen dat er wandelde was helemaal enthousiast, vonden de naam geweldig en ook dat ze niet zoveel voorkomen. Even later fietste ik ze achterop en hielden ze me aan want er waren er nog meer gevonden. Wel hele kleintjes, helaas het waren zwavelkopjes. Maar er stonden ook een parelamaniet en melkzwammen. Een eyeopener voor ze, zoveel verschillende soorten op een m2.

Wietske

afb

Gewone dwergvleermuis
Gisteren fietste ik op de Elspeterweg en zag een paar vleermuizen vliegen. Af en toe rustten ze even uit in het zonnetje op een zuidmuur van het boerderijtje. En dit alles 's middags om een uur of twee. Volgens Frans Bosch zijn ze waarschijnlijk verstoord geweest. Misschien wel omdat de ramen en luiken schoon gemaakt zijn.
Geen bijzondere waarneming, maar wel een leuke!

Lucie

afb

Wie kent dit dier?
Nu een keer een natuurweetnietje! Dit beestje vonden we op de drempel van ons huis. Is heel klein, ca 4 cm lang, hield zich dood, maar verdween later tussen dorre bladeren. Wij hebben geen vijver in de tuin. Wie weet er een naam aan te geven?

Hetty

Het antwoord kwam uit Zeist. Marijke zag dat het de kleine watersalamander is.

Meriansborstel
Vrijdag hadden we met de werkgroep paddenstoelen al veel soorten in landgoed Majuba te Epe gevonden. Zondag was het met de familie weer genieten daar en kroop deze prachtige rups van de  Meriansborstel door het gras. De nachtvlinder is grauw en bruin, de rups heel bijzonder.

Herman

Goudhoeden
Voor degenen die geïnteresseerd zijn; er staan een paar prachtige Goudhoeden. Aan het einde van de Bijsterbosweg bij de ingang naar het Sprengenbos in Epe.
Ik had ze nooit eerder gezien, dus voor mij redelijk uniek.

Kees

Paddenstoelen Hertenkampsweg
Hier nog een paar foto's van gisteren, geen spectaculaire zeldzaamheden, maar gewoon foto's van mooie paddenstoelen in een mooi gebied. Het was overigens een tijd geleden dat ik in dit gedeelte van het kroondomein was geweest. 
Om te beginnen Stereum hirsutum, Gele korstzwam volop aanwezig op het vele dode hout. Dat geldt ook voor de volgende foto het Ruig elfenbankje. Foto 3 en 4 een soort die aanvankelijk voor wat hoofdbrekens zorgde, maar uiteindelijk als Gymnopilus junonius, Prachtvlamhoed op naam is gebracht. Voor degenen die nog Gewone zwavelkoppen (laatste foto) nodig hebben, ze kunnen gratis worden afgehaald bij de Hertenkampsweg. Foto 5: we gaan voor de Heksenboleet en van foto 6 hoef ik de naam niet te noemen, maar ik kon het niet laten om toch maar weer een foto te maken.

Henk

afb

 

afb

 

Vossenbroek en meer
Zondag zag ik in het Vossenbroek op het grote (stoppel)veld vlakbij de slagboom waar wij meestal de excursies beginnen, 10 exemplaren van de Kleine parelmoervlinder, Issoria lathonia (foto 1). Aangezien ik daar maar een klein stukje heb gelopen moeten er in werkelijkheid wel een veelvoud van dit aantal hebben rondgefladderd.
Even terug in de tijd, op 5 september zag ik op de Tondense en Empese heide minstens 25 exemplaren van Oedipoda caerulescens oftewel Blauwvleugelsprinkhaan (foto 2 en 3). Ik had ze op deze locatie al eerder gezien en was dus benieuwd of deze fraaie en zeldzame sprinkhanen er nog steeds te vinden waren. Gelukkig wel dus. Dan de volgende twee foto's (4 en 5), ook wat verder van huis genomen, het Klein vliegend hert op 2 augustus gefotografeerd in Landgoed Amelisweerd bij Utrecht. De volgende twee foto's (6 en 7) weer in eigen tuin of liever gezegd in eigen schuur, het is Spondylis buprestoides, een  Wortelboktor. Het is een vrij brede, plompe vertegenwoordiger van de Boktorrenfamilie, waarvan er ca. 90 in Nederland voorkomen. Wortelboktor een soort die vooral in het oostelijk deel van ons land wordt aangetroffen.
Verder nog een foto (8) van één van de zomervlinders, een spanner met de naam Geometra papillionaria, de Zomervlinder, het is een soort die verspreid over het hele land voorkomt, maar in mijn bescheiden tuin in Apeldoorn had ik deze vlinder nooit eerder gezien. Op de verspreidingskaart zag ik trouwens ook geen meldingen uit Apeldoorn, het vak van Epe was wel positief ingekleurd. Tot slot nog een foto (9) van een andere boktor, ook een nieuwe soort voor mij, maar dan bij de Motketel in Niersen. Het is Strangalia attenuata, Slanke smalboktor. Deze soort komt vrijwel uitsluitend voor in de provincie Noord-Brabant met slechts een enkele waarneming in Gelderland en/of Overijssel.

Henk

afb

afb

 

Appelboom kaaszwam
Tijdens een bomenexcursie in Apeldoorn, zagen we een bijzondere zwam in een 180 jaar oude Zilveresdoorn, in het Prinsenpark.
Thuis ging ik aan de slag met de foto's en gaf deze door aan Waarneming.nl. Daar kreeg ik door dat het 100% de Appelboom kaaszwam was. Oké, leuk dacht ik, even in het boek nakijken. Dat werd een hele zoektocht. In de meeste gangbare paddenstoelboeken werd de Appelboom kaaszwam niet vermeld. Ik heb een 3 delige serie van de Ecologische atlas van paddenstoelen in Drenthe en daar vond ik hem. Het is een zeldzame soort, die vroeger in hoogstamfruit-appel-bomen voorkwam. Die zijn veel gerooid en nu is het dus een zeldzame verschijning, die ook wel in andere loofbomen voorkomt. Voor de bevestiging dat het wel deze soort is, is Ruud Knol ook nog wezen kijken; vond het heel aannemelijk en Pauline kijkt de sporen voor mij na.
Wel grappig, dat je gewoon in een stadspark, waar kinderen spelen en honden worden uitgelaten, zo'n bijzondere soort tegenkomt!

Carolien

afb

 

Vossenbroek
Afgelopen zondag 13 september weer eens een bezoek gebracht aan het Vossenbroek. Het weer werkte mee dus er was weer heel wat te zien. Meer als ik eigenlijk had verwacht. Gelijk bij aankomst zag ik een stuk of 10 exemplaren van Sympecma fusca, Bruine winterjuffer. Nog even en ze gaan zich opmaken voor de overwintering en dan duurt het tot ongeveer februari voor we ze weer te zien krijgen. Op een braamstruik zaten meerdere exemplaren van de Gewone roofvlieg, Tolmerus atricapillus van het zonnetje te genieten, hoewel genieten? ik weet niet of insecten dat ook kunnen of doen. Zo in de herfst zijn er nog redelijk veel langpootmuggen te zien de meest voorkomende was Tipula paludosa, Weidelangpootmug waarvan ik er zeker twintig heb gezien. Op vallend was het grote aantal Moerassprinkhanen, Stethophyma grossum ik heb er zeker tussen de 100 en 200 gezien en misschien is mijn schatting nog wel (veel) te laag. Ik zag ze met name op het grote open stuk aan de zuidkant van de het beboste gedeelte in de omgeving van de daar aangelegde kikkerpoel. Verder nog meerdere exemplaren van een kleine cicade Philaenus spumarius voor de meeste beter bekend als het Schuim- of Spuugbeestje. De nimfen/larven leven in een soort trosje van natte luchtbelletjes die onopvallend tussen de planten hangen. Het beschermt ze tegen uitdroging, maar misschien ook wel tegen belagers. Als laatste in deze mail nog een foto van de Groene rietcicade, Cicadella viridis weliswaar een heel gewone soort, maar ook dit is van dichtbij gezien weer een heel mooi beestje.

Henk

Kleine parelmoervlinder
In de tuin bij Hetty komt van alles langs.

afb

Kroondomeinen
Dit was voor dit jaar weer ons laatste fietstochtje in de Kroondomeinen. Deze zijn van 15 september tot 25 december gesloten voor het publiek.
Helaas, kunnen we dus varkens, vossen, herten en reeën even niet zien.

Lucie

afb

Heivlinder
Nog een foto, van vandaag op de Hoog-Buurlose hei. Zoekplaatje!
Hetty

Zuidelijke oeverlibel
De zuidelijke oeverlibel is in ons land een zeldzame verschijning. Omdat het mij opviel dat hij aan de grote kant was heb ik er een foto van gemaakt. Thuis op de computer was goed te zien dat de celstructuren op de vleugels overeen komen met de kenmerken voor determinatie van de soort. Vrouwtjes zijn meestal bruin berijpt en hebben een dunne lengtestreep met aan weerszijden een zwarte stip op elk segment.
Gerard

Bruin blauwtje
Vanmiddag op de Woesterberg dit verse exemplaar Bruin Blauwtje; een soort die hier niet veel voorkomt.

Hetty

afb

Naam gezocht
Deze foto werd opgestuurd met de vraag of het een Gevlekte witsnuitlibel is. Een van de leden dacht aan een Beekoeverlibel.
Wie kan hem op naam brengen?

Led emmer nachtvlinders
Wij hebben de led emmer een weekje op de camping gehad in Vierhouten en de vangst verschilde nogal per nacht.
De ene keer zat hij vol met langsprietmotten en ruggezwemmers, de andere keer zaten er een paar mooie nachtvlinders in.
Hier foto's van de led emmer (gemaakt door Gerard) en enkele vondsten. Meer daarover in de volgende Natuurklanken.

Carolien

In de groententuin
Vandaag zag ik weer een rups van de koninginnepage in de groententuin. Hij/zij was al bezig om zich vast te hechten aan de rand van de waterton, een gevaarlijke plek voor als de ton overloopt. Het lijkt er op dat een paar sluipwespen hem ook  al in de gaten hadden. Verder zag ik nog een distelvlinder (zeldzaam dit jaar) en zeker 50 kleine koolwitjes. Voor de zekerheid heb ik maar een flink aantal extra boerenkoolplanten gepoot.

Gerard

Woldlakebos
Vorige week een bezoek gebracht aan het Woldlakebos in/bij de Weerribben. Een gebied met onwaarschijnlijk veel libellen, maar dat niet alleen, ook mooie natuur en nog heel veel andere insecten. Doordat ik er 's morgens al om een uur of acht was, waren veel insecten nog in rust en makkelijk te fotograferen. 

Foto 5 is van een middelgrote roofvlieg, Tolmerus cingulatus, Ringpootroofvlieg. Op foto 1 en 3 zien we de algemene Sympetrum danae, Zwarte heidelibel, zowel het Geelzwarte vrouwtje als het overwegend zwarte mannetje. Op foto 6 de ook in onze regio algemene Lestes sponsa, Gewone pantserjuffer. De Pantserjuffers zijn de enige juffers die in rust de vleugels half gespreid houden. Op foto 7 en 8 vrouwtje en mannetje Sympetrum depressiusculum, Kempense heidelibel. Een zeldzame libel, zijn naam herinnert nog aan de tijd dat deze uitsluitend in De Kempen, nabij de grens met België werd waargenomen. Nu is de soort daar in aantal afgenomen en vinden we de grotere populaties in de Weerribben en de omliggende natte natuurgebieden. Foto 2 Leptura quadrifasciata, Gevlekte smalboktor en dan nog een foto (9) van Omocestus viridulus, Wekkertje, een veldsprinkhaan en de in onze regio relatief zeldzame Stratiomys singularior, Gewone langsprietwapenvlieg (4). Anders dan de meeste vliegen, die doorgaans zeer korte antennen hebben is deze soort uitgerust met duidelijk zichtbare antennen, vandaar de naam. De meeste waarnemingen van deze vlieg komen uit de kustprovincies.

Henk

afb

 

afb

Gal op ereprijs
Wie nu in het veld naar planten kijkt, ziet wellicht een galletje op de gewone ereprijs (zie foto). Maar kan ook op Groot ereprijs voorkomen. Hij wordt veroorzaakt door de Gewone ereprijsgalmug (Jaapiella veronicae). Er zijn totaal 13 Jaapiella soorten in Nederland; afhankelijk van hun waardplant.

Lucie

afb

 

Kleine parelmoervlinder
Donderdag 6 augustus zag ik vanuit mijn keukenraam dat er op de vlinderstruik bij de buren een opmerkelijke vlinder zat. Gauw mijn camera gepakt en erop af. Ik heb de onderzijde van de vlinder kunnen fotograferen, gelukkig, want het is een parelmoervlinder, die is makkelijker te herkennen aan de onderzijde.
Tot mijn verrassing bleek het de Kleine parelmoervlinder te zijn.

Mariet

afb

 

Man Bloedrode heidelibel
Alle mannetjes van de rode heidelibellen zijn rood, maar deze heeft zwarte poten.De andere hebben geel/bruine poten. Dus is het de man Bloedrode heidelibel.

Lucie

afb

 

Verven met paddenstoelen
Deze felgeelgerande paddenstoel zag ik in Hattem, Molecaten. Het is de Dennenvoetzwam (met dank aan Lucie). Deze zwam werd vroeger veel gebruikt om stoffen en wol te kleuren. Op zoek naar meer informatie vond ik een leuk artikel hierover in Nature Today van Menno: Verven met paddenstoelen

Joke

afb

Warkruid
Warkruid is een parasitaire plant zonder bladgroen. Er zijn verschillende soorten, maar de meest bekende zijn: Groot warkruid, parasiterend op Grote brandnetel en Hop.
Klein warkruid (foto), parasiterend op hei- en bremsoorten. Dan is er nog Hopwarkruid, maar deze heeft maar 1 stijl en dus gemakkelijk te onderscheiden van de anderen.

Lucie 

afb

 

Reuzenbovist
Afgelopen week zag ik iets in het weiland ter grootte van een voetbal. Nadat er een paar dagen later meer van deze witte bollen waren bij gekomen ben ik toch maar eens gaan kijken. Het bleken Reuzenbovisten, de grootste stuifzwamsoort in Nederland; meestal voorkomend in bemeste graslanden of wegbermen. Ze kunnen in zeldzame gevallen een diameter bereiken van 50 - 70 cm. Deze exemplaren waren zo'n 20 - 30 cm.

Joke

afb

Karmozijn Weeskind
Op vrijdag de laatste dag van juli een prachtige vlinder in de tuin, een nachtvlinder  het karmozijnrood Weeskind.
De zeer grote vlieg met stekels is de Stekelsluipvlieg, zeer opvallend groot met een gele kop.

Jenneke

”Ledemmer” vangst
Het is heel vreemd, vanmorgen zat er bijna niets in de emmer en op een avond zat er weer meer in. Alvast een voorproefje: Grauwe monnik, Granietuiltje, Grote beer (zie foto), Streepkokerbeertje en Vaal kokerbeertje.

Carolien

afb

 

Nieuwe serie Citroenvlinders
Vandaag een invasie Citroenvlinders; nieuwe generatie? Zeker 10 stuks verse exemplaren.

Carolien

Dit viel Gerard gisteren ook al op tijdens het libellen inventariseren. Een hele serie kakelverse Citroenvlinders; ook in de moestuin verse exemplaren. Waarschijnlijk het gevolg van de afwisselende weertypes de afgelopen periode. De voedselbronnen, meestal vuilbomen staan er nog mooi groen bij, dus de rupsen hebben goed kunnen eten voor de verpopping. En dan komen ze bij oplopende temperaturen massaal uit.

afb

Piramidevlinder
Op de voorlopig warmste dag van het jaar (31 juli) heb ik om 10 uur de parasol al uitgedraaid. 's Nachts was er een Piramidevlinder tussen geland die zichtbaar last had van de zon en die ik maar naar een donkerder plaats onder de bomen heb geholpen.

Herman

 

Fotovirus
Om te beginnen twee foto's van Deilephila elpenor, Groot avondrood bij ons in de tuin (foto midden re.). De macrofoto is gemaakt door kleinzoon Hugo. Vorige week was ik met hem in het Kroondomein bij Wiesel..........en wat zien we daar tot onze verrassing: 2 Alpenwatersalamanders. Eén volwassen exemplaar met de onmiskenbare oranje buik en een juveniel. Ze zaten onder de schors van een vermolmde dode beuk. Inmiddels is mijn kleinzoon ook besmet door het fotovirus (niet het coronavirus dus) en maakt met veel geduld de mooiste foto's. Zie de 2 foto's van de Agelena labyrinthica, Gewone doolhofspin in het tunnelvormige web, Paleispark Het Loo. We zijn samen nog naar het Haaksbergerveen geweest, een mooi gebied maar meer fietsers en wandelaars dan vlinders of insecten. Slechts een paar foto's gemaakt, maar toch nog een vrouwtje Sympetrum sanguineum, Bloedrode heidelibel, die gelukkig mooi stil bleef zitten, op de prent gezet. Tot slot nog 2 foto's van Blauwe reiger in Meinderswijk bij Arnhem.

Henk

afb

 

afb

afb

 

Beklierd mottenkruid
We hebben een heel leuk klompenpad gelopen afgelopen maandag, het Horsthoekerpad. Weer aardig wat soorten gezien in de buurt van de Badhuisweg in Heerde: Koevinkje, Bruine zandoog, Gehakkelde aurelia, Dagpauwoog en onze eerste Kleine vos, kersvers.
Bij een sloot in het boerenland zagen we ook de Bloedrode heidelibel, die is echt mooi rood. Op meerdere plekken zagen we Landkaartjes (foto).  Op de camping hebben we meegedaan aan de tuintelling en gezien: Kleine vuurvlinder, Dagpauwoog, Klein koolwitje, Atalanta en ook de Gehakkelde aurelia. Bij een fietstocht door het Heerderbos zagen we in de buurt van fietsknooppuntnr. 22 en 27 het Beklierd mottenkruid. Best een bijzondere verschijning; het is net een zwarte toorts met heel weinig bloemen. Ik ben benieuwd of Wietske of anderen van de plantenwerkgroep deze plant gezien hebben. Wat wonen we toch in een mooie omgeving, mensen.

Carolien

afb

afb

 

Vliegend Hert op de film
Mijn dochter spotte gisteren thuis aan de Veldeksterweg in Vaassen dit exemplaar van het Vliegend Hert.
Als je op de foto klikt zie je het filmpje.

Jos

Nog meer Lieveheersbeestjes
......nog maar even verder met de Lieveheersbeestjes. Het merendeel dit seizoen gefotografeerd in de tuin, tenzij anders aangegeven.

boven: Citroenlieveheersbeestje (Psyllobora vigintiduopunctata), Zevenstippelig lieveheersbeestje pre-pop (Coccinella septempunctata), Twintigvleklieveheersbeestje, Vossenbroek-oost (Sospita vigintiguttata).
midden: Oogvleklieveheersbeestje (Anatis ocellata).
onder: Tweestippelig lieveheersbeestje, Zevenaar (Adalia bipunctata), Lieveheersbeest-eitjes op berk, Schaveren (Coccinell spec), Zestienstippelig lieveheersbeestje (Tytthaspis sedecimpunctata.

Henk

afb

Lieveheersbeestjes
De laatste tijd heb ik nogal wat lieveheersbeestjes gezien en gefotografeerd. De meest algemene is het Aziatisch lieveheersbeestje. Hier jammergenoeg ca. 20 jaar geleden geïmporteerd om bladluizen in de kassen te bestrijden, maar de ontsnapte exemplaren vormen nu een ernstige bedreiging van onze inheemse lieveheersbeestjes. We kennen in ons land ca. 70 verschillende soorten. Jammer, het menselijk ingrijpen heeft maar al te vaak onvoorziene gevolgen. Toch maar een paar foto's.
De volwassen exemplaren zijn te herkennen aan de meestal overwegend witte koptekening. Ze hebben zoals uit bijgevoegde foto's blijkt een erg variabele tekening.

Henk

afb

 

afb

 

Uitgebreide informatie is te vinden op stippen.nl 

 

Vlinders en insecten
Heerde, Bakhuisbos. 
Zaterdagmiddag zaten er veel vlinders in de tuin op de vlinderstruiken, waaronder de Grote vos!!
Later op de middag een merkwaardig groot insect op het fietspad achter het Heerderstrand; foto kunnen maken en thuis opgezocht. Het is een Stinkende kortschildkever; kan bij verstoring een dreighouding aannemen d.m.v. de kaken open te sperren en de staart te krommen.

Jenneke

afb

Blauwtjes en boleet
Wij zijn gisteren naar de Leemputten geweest, meerdere gentiaanblauwtjes gezien en eitjes op het gentiaantje.
Ook nog parende heideblauwtjes. En voor de paddenstoelliefhebbers: een prachtig ‘melkend’ exemplaar van de melkboleet.

Carolien


Bosparelmoervlinder?
Het blijft goed vlinders kijken, maar deze van Hetty is samen met de Grote vos wel de mooiste waarneming.
Maar ook in de tuin van Wietske is van alles te zien. In mijn tuin met donkere beuken vliegen ook nog heel wat vlinders.
Waarschijnlijk hebben de vlinders een goed voorjaar gehad en kunnen we nu volop genieten na de zogenaamde junidip.

Gerard


De vlinder van Hetty is een zilveren maan, volgens Carolien. Als je er een vlinderboek bij pakt, kun je alle stipjes en maantjes vergelijken en heel kenmerkend bij de zilveren maan is de zwarte vlek op de ondervleugel, in het oranje vakje naast het lijf. De bosparelmoervlinder heeft ook vlekjes en maantjes, maar geen zwarte stip zoals de zilveren maan.  Het is heel lastig met die parelmoervlinders, je moet alles goed bekijken.

 

Gehakkelde aurelia
Wie wordt hier nu niét blij van !!

Hetty

Ik word hier ook blij van, want dit is waarschijnlijk een exemplaar van de 2e generatie.

Gerard

afb

GROTE VOS gezien!
We stonden nog net niet te springen in het bos, maar we waren wel heel blij; we hebben een Grote vos gezien. Hij vloog eigenlijk op ons af, langs het pad en ging toen op een berk zitten. Eerst twijfel je even wat voor vlinder het precies is, maar je herkent de Kleine vos erin en de Grote vos heeft een zogenaamd "atoom" teken op zijn vleugel, 1 zwarte vlek, met 3 zwarte vlekken er omheen. Ik heb heel wat foto's gemaakt.
Toen we begonnen met onze wandeling door de Kroondomeinen, vanaf Gortel, hebben we op een weiland behoorlijk veel graslandvlindertjes gezien. Onder andere vrouwtje en mannetje Bruin zandoogje, Kleine vuurvlinder, Hooibeestje en .....de Bruine vuurvlinder; alleen maar mannen, de vrouwtjes hebben we nog niet gezien. Onderweg zagen we ook nog een grappige spin; ik heb hem op de foto gezet en aan waarneming doorgegeven. Het blijkt een zeldzame Gewone Mijnspin te zijn.
Vlak bij de auto zagen we een vrouwtje vliegend hert op het pad lopen, die hebben we natuurlijk veilig in een eikeboom gezet. We hebben twee regenbuien over ons heen gekregen, maar dat mocht de pret niet drukken.

Carolien en Peter

afb

Wandelroute Flevoland door KNNV/IVN leden
Onze leden Angela en Jos zijn in de Coronatijd doorgegaan met de meerjarige opleiding voor IVN natuurgids. Niet gemakkelijk met alle restricties. Ze hebben inmiddels samen met 3 andere IVN'ers als opdracht een vogel natuurroute samengesteld op Landgoed Roggebotstaete bij Dronten. Deze is 11 juli geopend en de hele week te wandelen. Hier is de informatie te lezen. Uit ons gebied een half uurtje met de auto of wat langer met de fiets, dus een leuke bestemming in de komende periode.

Hoornaar
Het was bedoeld als nestkastje voor vogels, dit fraaie product uit Peru. Die vonden het kennelijk maar niks. Toen kwam er een Hoornaar langs die er heel anders over dacht.

Hetty

afb

Inventarisatie paddenstoelen
Met een klein gezelschap is voor het eerst weer gezamenlijk geinventariseerd in het Kloosterbos.
De oogst was behoorlijk met in ieder geval 26 soorten en enkele die door Lucie nog worden gedetermineerd.
Hier een mooi exemplaar van een Roodbruine slanke Amaniet en een Roodgerande houtzwam.

Herman

Veel vlinders !!
Peter en ik hebben vandaag een klompenpad gewandeld in de omgeving van Lieren en Oosterhuizen. We hebben bij elkaar 14 soorten vlinders gezien !!
Drie soorten witjes, bruine en bonte zandoog, gehakkelde aurelia. Maar ook de echte "zomer" vlinders zoals het zwartsprietdikkopje, de zomervorm van het landkaartje en het koevinkje. Dat was echt genieten.
Peter heeft ook nog een leuke waarneming gedaan bij onze flat. Er zat een man vliegend hert op de bakstenen muur van de flat, achter de struiken. Hij heeft hem gepakt, maar het mannetje kroop over zijn hand.Toen hij naar zijn vinger liep kneep het mannetje met zijn gewei in zijn vingertopje. Hij voelde het wel, maar er hoefde geen dokter aan te pas te komen:). Hij heeft het mannetje op een eik gezet, in het bos achter onze flat. Dus we gaan hier ook de boel in de gaten houden.

Carolien en Peter

afb

Koevinkje
Het Koevinkje vliegt ook weer. Het is een algemene standvlinder. Een leuke vlinder als je in het zuiden of in het oosten van het land woont. In de rest van het land komt hij veel minder voor.

Lucie

 

Beekoeverlibel
De Beekoeverlibel is een vrij zeldzame libel(zie verspreidingskaartje). Ze hebben geel-bruine pterostigma i.t.t de gewone oeverlibel, die ee zwarte pterostigma heeft. Deze pterostigma zijn duidelijk te zien op de foto. Het vrouwtje van de beekoeverlibel heeft 1 lengte streep, terwijl het vrouwtje van de gewone oeverlibel er twee heeft. Het achterlijf van het mannetje van de beekoeverlibel is helemaal blauw berijpt, terwijl het achterlijf van het mannetje van de gewone oeverlibel eindigt in een zwarte punt.

Lucie

Vos
Deze vos zagen we op zijn avondwandelingetje in de Kroondomeinen.

Lucie

afb

 

Sint-jansvlinder
Leuk om deze Sint-jansvlinder juist op Sint-Jan (24 juni) te fotograferen. Het is een zeer algemene dag-actieve nachtvlinder, die in het gehele land voorkomt.
Let op het vleugel patroon. Dit is net iets anders dan bij de Sint-jacobsvlinder.

Lucie

afb

Libellen
Op dit moment ben ik voor de vlinderstichting op zoek naar gevlekte witsnuitlibellen in onze omgeving. Hierbij kom ik ook andere soorten tegen die we niet zo vaak zien.
Deze week heb ik een paringswiel gezien van de gevlekte witsnuitlibel maar helaas verstoorde een grote keizerlibel ze voordat ik een mooie foto kon maken. Hierbij een foto van een paartje koraaljuffers. En omdat ze zo mooi zijn nog een van de viervlek, voor de plantenliefhebbers let op de achtergrond!

Gerard

afb

 

Heideblauwtjes
Het is feest op de heide volgens Hetty en ze stuurde een paar prachtige foto's van het heideblauwtje.

Gerard

afb

Vliegend hert
Als wij (mijn kleinzoon en ik) omstreeks deze tijd op pad zijn hopen we altijd op bijzondere waarnemingen, maar helaas, dat gebeurt niet iedere keer. Deze week hadden we meer geluk en nog dicht bij huis ook. In de paleistuin van Het Loo met zijn eeuwenoude eikenbomen zag mijn oplettende kleinzoon een mannetje Vliegend hert, wat een mooie vondst. Vervolgens onder en rond de bomen op zoek naar meer exemplaren. Met succes, eerst een vrouwtje en vervolgens een honderd meter verder weer een vrouwelijk exemplaar. Alle drie natuurlijk uitgebreid gefotografeerd met in de bijlage een aantal foto’s. Reden om op dezelfde plaats tegen de schemering nog eens te gaan zoeken.

Henk

Ook wij zagen een vrouwtje vliegend hert. Het stak de Elspeterweg over en hebben het mogelijk van de dood gered. We hebben haar netjes een eindje dieper in het bos teruggezet. Gelukkig waren wij met de fiets!

Menno en Lucie

 

Bijzondere vondst
Zoals jullie weten inventariseer ik voor Geldersch Landschap en Kastelen de flora van o. a. het Wisselse veen. Een jaar of drie geleden vond ik op een pas afgegraven landje de Stijve moerasweegbree. Een bijzondere vondst! Met de plantenwerkgroep vonden we de soort eerder in het Vossenbroek. Door de droogte van de afgelopen zomers leek de plant in het WV verdwenen. Tot onze grote vreugde vonden Agnes en ik j.l. donderdag niet alleen de plant terug, er was zelfs sprake van een flinke uitbreiding! De bloemen lijken op die van de Grote waterweegbree, die veel algemener is. De bladeren op de foto zijn van Kruipende boterbloem, dat is wat verwarrend.

Hetty

Huismoeder
Deze huismoeder zat in het aardbeienbed in de tuin.Het is een nachtvlinder en behoort tot de uiltjes. Hij vliegt zowel s’nachts als overdag en is thans niet bedreigd.

Lucie

Ze zijn er weer
Vandaag op mijn libellentelroute. 56 van deze jongens en 10 dames.

Gerard

Kleine Vos
De kleine vossen zijn er ook weer. Let goed op de zwarte vlekken op de voorvleugel. 3 stuks.
Zie je er een met 4 vlekken dan onmiddellijk een foto maken, dat is namelijk een grote vos.
Er zijn nog wel wat meer verschillen maar dit is het gemakkelijkste opvallende verschil.

Gerard

Specht
Deze jonge Grote Bonte Specht trof ik een week geleden helemaal uitgehongerd op de grond in het bos.
Hij of zij wordt nu door Jetty verzorgd tot hij voldoende aangesterkt is om weer vrij te laten.

Max

Kuifvlinder
Hierbij een foto van de rups van een Kuifvlinder (Cucullia verbasci). Hiervan zaten er 3 op een Toorts die al bijna helemaal was kaal gevreten. Deze plant staat op het terrein van het oude Ennerveld bij Wapenveld. Dacht na zoeken op het internet eerst dat het een rups van de Helmkruidvlinder (Cucullia scrophulariae) die er veel op lijkt.
Ga naar: https://edepot.wur.nl/343489

Max

Moeraswespenorchis
Al ruim een week was ik er op zoek naar de moeraswespenorchis, maar kon ze niet vinden. Vandaag zag ik op Nature today bij natuurjournaal dat de moeraswespenorchissen bloeien, dus vanochtend nog maar weer een poging gewaagd. En ja hoor ze komen nu overal tevoorschijn en de eerste bloeien. De regen heeft ze blijkbaar goed gedaan.

Wietske

orchis

Zevenster
Vanmiddag 6 juni waren we even op Landgoed Tongeren om de zevenster te zoeken. Vorige maand had ik al eens gekeken, maar ze niet gevonden. Op waarneming.nl zag ik, dat Hetty Verstraaten ze al begin mei gevonden had. Ik heb haar de coördinaten gevraagd en vanmiddag een poging gewaagd. En gelukkig gevonden. Ze hadden een stuk bomen gekapt en daar stonden zeker een stuk of 50 jonge exemplaren. En een deel ook in bloei.
Erg leuk!
Volgens de verspreidingsatlas planten is het een zeldzame soort.

Lucie

Smaragd libel
Vanmiddag is het mij eindelijk gelukt om bij een van de vennetjes in de gemeente Nunspeet een smaragdlibel vast te leggen. Deze soort is niet echt zeldzaam maar ze zijn zeer ongedurig en zitten vrijwel nooit stil. Dat maakt het waarnemen al moeilijk en het op de foto krijgen is helemaal een probleem.

Gerard

Renderklippen
Dat er hagedissen op de  Renderklippen zijn is wel bekend, er eentje zien is toch  wat lastiger, regelmatig wel dode exemplaren op het fietspad. Dinsdagmorgen  stapte is bijna op een man hagedis, ging er snel vandoor dus geen kans op een foto maar  woensdagmorgen was het erg rustig  en daar liet deze vrouw hagedis zich  mooi zien.

Jenneke

Boletenzwartlijfje
Vorige week stuurde ik een foto van een kever, die onder een dode mus zat. In de beschrijving stond wel dat hij op een aaskever leek, maar de plaatjes en de afmeting kwamen niet overeen. Afgelopen weekend vond ik in het bos, de juiste habitat, het echte boletenzwartlijfje, heel wat kleiner dus die hier op de foto staat. Bij de foto in het vorige bericht staat nu de juiste naam.

Wietske

Drukte in de tuin
In eigen tuin, warme dag: veel juffers  bij de vijver, de azuurwaterjuffers lijken wel een ballet op te voeren, de vuurjuffer  heel mooi  in beeld. Man merel had het druk met  de jongen. Hij vloog af en aan met  gretige eters achter zich aan, (2 op de foto).

Jenneke

Opvallende langpootmug
De vlieg die bij Max in het schuurtje is gezien blijkt een Ctenophora pectinicornis te zijn, een langpootmug. Toevallig landde er bij Henk ongeveer een week geleden een exemplaar op de tuintafel. Hij had hem ook al eerder gezien in Vossenbroek en het Kievitsveld. Een heel opvallend beestje.

Foto's van Max en Henk

Muurrauwvlieg
Vanmorgen zag ik een vlieg bij mijn insectenhotel die ik niet kon thuis brengen. Wat wel duidelijk was dat hij op zoek was naar de nog openstaande nestingangen van de metselbijen. Een probleem is dan altijd om een goed foto te maken. Dat is mij dan ook maar voor een klein deel gelukt, maar wel goed genoeg om te gaan zoeken naar een naam.
Het blijkt dus een muurrauwvlieg te zijn. Een familielid van de wolzwevers, waarvan de meesten parasiteren op andere insecten. Op internet is er genoeg informatie te vinden waarbij duidelijk is dat deze soort een bijzondere band heeft met insectenhotels en metselbijen. Er is zelfs een onderzoek bezig en/of geweest om te kijken dat deze soort het beter gaat nu er meer insecten/bijenhotels komen. Ook nature today heeft hier al eens een artikel over gepubliceerd.

Gerard

In de tuin
Je hoeft helemaal niet ver weg te gaan om leuke dingen te zien. De ene dag zien we een bruine korenbout vrouw in onze tuin. En de volgende dag een koninginnepage.
Fantastisch!

Lucie

Rups Oranjetipje
Herinnert u zich nog dit bericht over het eitje van het oranjetipje in de tuin van Mariet?
Het eitje is uitgekomen en nu kruipt er een rups op de Look zonder look.

Poel
Hier nog wat foto's van Max die rond zijn poel zijn geschoten.

poel

Bruine vuurvlinder
De bruine vuurvlinder is een schaarse standvlinder die lokaal voorkomt op de zandgronden van de Veluwe, Drenthe en delen van Twente. Op de rode lijst staat hij als kwetsbaar. Dit exemplaar zag ik op het fietspad tussen Vaassen en Elspeet.

Lucie

bruine vuurvlinderkaartje

Boktorren
Ik zag in de mails o.a. de Gele ribbelboktor voorbijkomen, een vertegenwoordiger van het geslacht Rhagium. In de Benelux komen vier soorten van dit Genus voor nl. de Grijze ribbelboktor - Rhagium inquisitor (lengte 10-21 mm., op naaldhout, algemeen in de duinen en op de zandgronden), de Bonte ribbelboktor - Rhagium bifascatum (lengte 12-22 mm., op naaldhout, vooral op de Veluwe en de Utrechtse heuvelrug), de Geelzwarte ribbelboktor - Rhagium mordax (lengte 13-22 mm., vooral op loofbomen, soms ook op naaldhout, komt verspreid voor op de Veluwe, elders zeldzaam) en de Grote ribbelboktor (vroeger hier en daar nog Loerende boktor genoemd) - Rhagium sycophfanta (lengte 15-26 mm., uitsluitend op eiken, komt vrijwel alleen op de Veluwe voor, elders zeer zeldzaam).
Op het ogenblik heb ik al meerdere exemplaren gezien en op de foto gezet: de Geelzwarte ribbelboktor (Woesterberg), Grote ribbelboktor (Kroondomein t/o Aardhuis) en Bonte ribbelboktor (Niersen).
Ik ben dus nog op zoek naar de Grijze.

Henk

afb

Kuifvlinder

Op de Koningskaars deze rups van een Kuifvlinder gevonden.

Max

Vossenbroek
Peter en ik hebben afgelopen zaterdag op het Vossenbroek gelopen. Dat was genieten qua planten,er waren niet zoveel vlinders, vanwege de harde wind, denk ik
We hebben een stuk of 6 mannetjes Icarus blauwtjes gezien. Op de camping vloog er een grote tor in mijn haar. Dat was schrikken voor mij en voor de tor ook denk ik. Het blijkt een Bonte ribbelboktor te zijn. Wel een mooi beestje om te zien, toen hij rustig op de grond zat.
Bij het Kievitsveld zagen we een weidebeekjuffer. Het lijkt qua vlinders wel of de juni-dip al is begonnen. Je ziet weinig witjes, citroenen en nog een laatste oranje tipje. Af en toe een dagpauwoog en atalanta. Het is wachten op betere tijden.

Carolien

Libellen aan de Oranjeweg
Gisteren het voor de tweede keer libellen geïnventariseerd aan de Oranjeweg. Heel veel Azuurjuffers die in het bekende z.g.  paringswiel eitjes aan het afzetten waren op flap. Soms leek het wel als het mannetje het vrouwtje wou verdrinken (zie foto). Maar een paar lantaarntjes en een paar mooie viervlekken.
azuurjuffer
Verder ook nog naar het infiltratieproject aan de Dellenweg geweest. In alle nieuw gegraven vijvers was geen enkel leven te bekennen en de directe omgeving zag er droog en dor uit. Maar in het midden ligt nog een oude vijver met begroeiing  o.a. met mattenbies. Hier vlogen azuurjuffer, lantaarntjes, vuurjuffers, viervlek en vroege glazenmaker. Op de valreep snapte ik nog een verse st. Jansvlinder.

Gerard

St Jansvlinder

Krompootdoodgraver
Hoewel het nog niet zo warm is dat de mussen dood van het dak vallen, lag er toch een op het pad. Toen ik hem oppakte zat deze prachtig gekleurde kever eronder. Had ik nog nooit eerder gezien. Het is de krompootdoodgraver (Nicrophorus vespillo).

Wietske

afb

Vreemde eend in de bijt
Een opvallende verschijning in het Apeldoorns kanaal bij Hattem, de Mandarijneend. Het waren er wel 5, waarvan 4 mannetjes en maar 1 vrouwtje. Maar dat kan ook komen doordat het grijsbruine vrouwtje vrijwel onzichtbaar wordt naast het bont gekleurde mannetje.
Ook nog een Middelste zaagbek in de buurt.

Joke

afb

Sint Jacobsvlinder
Ik was even op de Ossenweg ivm planteninventarisatie. En daar vloog de Sint- Jacobsvlinder. Dit is een dagactieve nachtvlinder.  

Lucie

Sint Jacobsvlinder

Kleine of Grote ratelaar?
De verschillen tussen Kleine en Grote kom je geregeld tegen bij naamgeving van soorten, zowel in de dieren- als de plantenwereld. Zijn dat alleen verschillen op basis van formaat? Er zijn meestal meer verschillen, zeker in de plantenwereld. Te denken valt aan Grote en Kleine watereppe, Grote en Kleine engelwortel, Groot en Klein streepzaad ….. om maar enkele voorbeelden te noemen.
Met Wietske ging ik onlangs op pad; zij had de Grote bevernel gevonden die ik graag wilde zien. Echt heel anders dan de Kleine bevernel ! Ondertussen zagen we natuurlijk veel meer, zoals de bloeiende Ratelaar. Zou dat de Grote of de Kleine zijn? Hoe zat het ook alweer? Thuis maar even uitzoeken …..

Ratelaar1
De foto’s laten duidelijk enkele verschillen in bloemvorm zien tussen de Grote (uit het Wisselse veen) en de Kleine (bij Nijensteen): de lengte van de tand van de bovenlip en de bocht in de kroonbuis
Grote ratelaar heeft een lange tand en een bocht in de kroonbuis, Kleine ratelaar een korte tand en een rechte kroonbuis.
Nu weten we het weer; maar volgend jaar ?

Wietske en Hetty

De echte Koekoeksbloem
Ook spontaan in mijn tuin een plekje gevonden!

Hans en Loes

Gouden tor in Bakhuisbos
Deze gouden tor vond ik in een gordijn in huis en gelijk maar naar buiten gebracht.
De gouden tor is  fors, ongeveer 2 cm lang en de  kleur van de rug is meestal goud-groen gekleurd.

Jenneke

Op de Tongerense Heide
En hier nog een zandhagedis waarvan ik eerst alleen de staart kon zien. Hij zat ingegraven. En nog een Kleine Vuurvlinder (met dank aan Hetty voor de juiste naam).
Allebei op de Tongerense hei.

Henk

zandhagedisvuurvlinder

 

Vogels
Ja, inmiddels leven we al een aantal weken in de zogenaamde anderhalve metereconomie. Maar voor mij betekent het wat meer vrije tijd om er, al of niet met kleinzoon, op uit te trekken. Geen beurzen, geen veilingen enz.
De afgelopen dagen was het behoorlijk koud dus de insecten lieten zich in beperkte mate zien. Dus de macrolens maar vervangen door de telelens en op jacht naar wat grotere onderwerpen. Naar de Ooijpolder, de Millingerwaard, het Dwingelderveld enz. Zie hier een aantal resultaten, waaronder Lepelaars in de Ooijpolder, Tapuit in Apeldoorn-noord, Nijlgans in Welsum en Wulp in Middendijk Nijbroek.
Volgende keer weer terug naar de kleinere beestjes.

Henk

afb

afb

 

Wie kent de vlieg?
De adderwortel (Persicaria bistorta). Kun je nu bloeiend vinden langs schone sloten en watergangen. Nog steeds een bijzondere plant. Voortplanting vooral via de dikke wortelstok. Hieraan dankt hij ook zijn naam. Wordt ook wel als kwel indicator gezien. Adderwortel is  een goede drachtplant voor bijen ,omdat bloei valt tussen lente- en zomerbloeiers in.
Wie weet de naam van de vlieg?

Wietske

adderwortel

Hagedis
Deze hagedis zag ik afgelopen zondag op de Tongerense hei. Zat heerlijk te zonnen op het warme zand.

Annelies

afb

 

Vlinders rond Vierhouten
Wij wandelen elk weekend in de omgeving van Vierhouten en hebben al een bruine vuurvlinder gezien bij het Uddelermeer en een hooibeestje. Op een zandpad in het bos zagen we die vreemde larve; heeft iemand een idee?
In het Willemsbos bij Nunspeet zagen we 2 mannen Tau vlinders vliegen, dat zullen er de komende weken wel meer worden. Ook al een Vliegend hert gezien bij Mander (aan de grens bij Duitsland). Wij hebben onze monitoring route gelopen van het Vliegend hert, maar hier was nog niets te zien, wel veel meikevers. Ook veel verkeersslachtoffers, arme beestjes.
We missen de activiteiten van de werkgroep, maar genieten van alles wat we zien op de mooie, zonnige dagen.

Carolien en Peter

afb

Platbuik vrouw
Zomaar bij ons in de tuin.

Lucie

afb

Monitoring libellen
Vandaag was de eerste goede dag om met de monitoring van libellen te beginnen. Meestal vliegt er nog niet zoveel om deze tijd van het jaar. De eerste soort die je meestal ziet zijn de vuurjuffers. Ik snapte een mooi exemplaar van de ondersoort: fulvipes. Er was zelfs al een paringswiel.
Er vlogen ook al enkele platbuiken zowel mannetjes als vrouwtjes. Eén vrouwtje zag ik net uit de larvehuid kruipen. Helaas op een wat slechte plaats om een goede foto te maken. Maar ik zag ook al een vrouwtje af en toe met het achterlijf tegen wat plantresten dippen om de eitjes af te zetten. Er vloog ook een aardig verse man die maar heel even ging zitten. Platbuiken vliegen wel vanaf begin mei, maar de meeste zie je in juni.

Gerard

afb

 

Jonge adder
Je weet dat ze er zitten, op de Tongerense hei. Maar je ziet ze (bijna) nooit. Vandaag hadden we geluk: een juveniel op het warme zand.

Hetty

Jonge adder

Robertskruid
Dit is Robertskruid-Geranium robertianum. Een algemeen voorkomend onkruidje; zeker hier in onze omgeving. 
Normaal bloeit deze roze, maar kan ook in het wit voorkomen. En sinds kort groeit hij ook in onze tuin.

Lucie

afb

Hondsviooltje en Oranjetipje
Het Hondsviooltje vond ik zondag in de buurt van het schietterrein. Het stond op meerdere plekjes te bloeien. Alleen in het weekend kun je daar wandelen. Het was er heerlijk rustig. Gedurende de hele wandeling hoorde wij de Koekoek.  
De tweede foto gaat over het oranjetipje.
Wij zaten in de tuin en zagen het vrouwtje Oranjetip langdurig zitten op Look zonder look. Het vermoeden rees dat zij een eitje aan het afzetten was. Later op de dag ben ik gaan zoeken en ja hoor, een klein oranje stipje, door de loep is goed te zien dat het een eitje is.

Mariet

hondsviooltjeeitje oranjetipje

Oeverzwaluwenwand in Werven en landschapszone Veessen-Wapenveld
Henk, Gerjan, Matthijs, Frans en Bauke hebben geholpen om de oeverzwaluwwand in Werven in orde te maken voor de komst van de Oeverzwaluwen. Er is nog geen vestiging, maar er vliegen wel af en toe Oeverzwaluwen in de omgeving. De oeverzwaluwwand in de landschapszone ten noorden van de Breeweg in Wapenveld is in onderhoud bij het waterschap Vallei en Veluwe. Wij constateerden dat de aannemer de pijpen dicht had gestopt met leem. De leem was keihard geworden en de Oeverzwaluwen probeerden wel een hol te krabben, maar dat lukte niet. Na overleg met het waterschap hebben wij vorige week woensdagavond de leem verwijderd en de pijpen vol gestopt met een mengsel van zand en zavel. Op 3 mei hebben wij vastgesteld dat al een aantal holletjes waren los gekrabd en in veel pijpen krabsporen aanwezig waren. Deze week zullen we zien hoeveel Oeverzwaluwen gebruik zullen maken van de wand als nestgelegenheid. Interessant was op 3 mei 's avonds de waarneming van een Tapuit die een slaapplaats had opgezocht in één van de holletjes.

Adrie

afb

 

 

Waterviolier
Op de grens van de landschapszone Veessen-Wapenveld bevindt zich een interessante kwelsloot met waterviolier. Deze sloot vormt de begrenzing van het noordelijke gedeelte van de landschapszone en De Doornbos. Ik ken na de aanleg van de hoogwatergeul Veessen-Wapenveld niet veel sloten meer met waterviolier.

Adrie

Waterviolier

Veenpluis in landschapszone
Op 3 mei is weer een broedvogelkartering verricht in het zuidelijke deel van de landschapszone Veessen-Wapenveld. Vrijwel alle slootjes worden bezocht voor het zoeken naar nesten in verband met een hoge broedscore. Ten noorden van de Kerkdijk vond ik een pol Veenpluis. Gelukkig kwam ik plantenkenner Wietske van Apeldoorn tegen en zij bevestigde de waarneming van Veenpluis. Het blijkt volgens Wietske de eerste waarneming van Veenpluis in de landschapszone. Inmiddels zijn ook bevers actief in de watergangen waar zich schietwilgen aan de oevers bevinden.

Interessante waarneming vanmorgen was een adulte Slechtvalk bij een kraaiennest in één van de hoogspanningsmasten.

Adrie

afb

Middelste Waterranonkel

Gisterochtend in een steeds droger vallende sloot bij Vorchten een zee van witte bloemen.
Na thuisdeterminatie met de binoculair kom ik op de middelste waterranonkel (Ranunculus aquatilis)

Wietske

middelste waterranonkel

Slangen gezien
Vandaag gezien: 2 vrouwtjes platbuiklibelles bij Tongerense hei/ bos. En adder en gladde slang!

Henk

AdderGladde slang

 

Meerkoet(jes)
Vlak bij huis, in sloten, plassen, grachten en ander vaak stilstaand en langzaam stromend water zijn Meerkoeten te vinden. 
Ik zag een stel met kuikens, met nog rode punten van dons aan kop en keel. 
Door de teenlobben die ze hebben kunnen ze gemakkelijk zwemmen en duiken; anders dan bij de Waterhoen die geen zwemvliezen heeft en (waarschijnlijk hierdoor) wat schokkerig loopt en zwemt. Het is grappig om te zien hoe de Meerkoet met een plons onder duikt en dan als een onder water geduwde kurk weer omhoog komt. Ik heb er een opname van proberen te maken. Om te bekijken klik hier

Joke
 

afb

afb

Leuke plaatjes vanuit een mobiele schuilhut

Wist je dat ......
Je vanuit een mobiele schuilhut(lees auto) best leuke plaatjes kunt maken in de hoogwatergeul in deze gekke tijden?
Spreeuwen, paartje zomertalingen, kievit, grutto en een scholekster met schijt aan alles.

Gerjan

afb

 

afb

Zeearend en Zwarte Wouw
Afgelopen zondag was bij de Welsummerwaarden, op de grens tussen Gelderland en Overijssel een adult Zeearend aan het jagen. Deze ving een vis en wilde hier mee wegvliegen. Op dat moment kwam er een Zwarte Wouw die de prooi af wilde pakken. Dat leverde mooie acties op in de lucht. Uiteindelijk vlogen ze samen weg. Hoe het is afgelopen weet ik niet. De Zeearend wordt in ons werkgebied veel gezien langs de IJssel. De Hoenwaard bij Wapenveld en de Welsummerwaarden ten zuiden van Veessen zijn goede plekken om de 'vliegende deur' te zien. De Zwarte Wouw is op dit moment aan het doortrekken en ook vanuit de tuin soms te zien als hij overvliegt. 

Matthijs

afb

  

Platbuik
Het uitsluipen zit er op. Nu nog even drogen en het vliegen kan beginnen!

Hetty

 

afb

Mail naar de leden
Vandaag is door onze voorzitter een mail gestuurd naar aanleiding van de besluiten van de overheid m.b.t. het Coronavirus en de gevolgen voor KNNV.
De leden die hun mailadres hebben doorgegeven hebben deze in de mailbox ontvangen.
Is uw mailadres nog niet bij ons bekend? Stuur deze dan naar info@epe-heerde.knnv.nl en u ontvangt de toekomstige berichten in uw mailbox.
Hier de tekst van het bericht van de voorzitter.

Bezoek
Gisteren, 21 april, bracht dit sperwer vrouwtje ons een bezoek. En dat in een relatief klein achtertuintje in Vaassen!
De foto is gemaakt door Menno.

Lucie

Sperwer

Voorjaarshelmkruid
Voor onze deur en verderop aan de Norelholtweg staat Voorjaarshelmkruid. Hier meer over deze plant.

Yvonne

Voorjaatshelmkruid

In de badkamer
Wietske vond in de badkamer een dode wesp die volgens haar een Duitse wesp is.
Even later bevestigt Henk deze vondst. de Duitse wesp oftewel Vespula germanica. De dode wesp ligt er een beetje gekromd bij maar de relatief grote stip op de kop wijst wel op Duitse wesp. Ik heb nog een foto bijgevoegd van een gezond exemplaar en de bedoelde stip omcirkeld. (met daarbuiten nog 2 kleine stipjes)

Duitse wesp

Voorjaarszegge en Vroege zegge
Twee zeldzame zegge-soorten die nú bloeien. Dan wil je ze ook nú zien. Voorjaarszegge staat o.a. op de begraafplaats van Gorssel (weet ik van Wietske), terwijl de locatie van Vroege zegge te vinden is op waarneming.nl in Zutphen. Dus ... op pad. Een beetje zoeken en ja hoor, gevonden!
Ondertussen vind je vanzelf andere leuke soorten, zoals Heggenrank, Ronde ooievaarsbek, Kruisdistel, Veldsla e.a.
Met deze foto's laat ik jullie graag meegenieten.

Hetty

afb

 

 

afb

 

Grote bonte specht in de tuin
De laatste tijd laat zich met enige regelmaat een Grote bonte specht zien in de tuin, die ik vandaag eindelijk op de foto kon vastleggen.

Joke

afb

Wezel
Ik was met mijn kleinzoon aan het rondsnuffelen op (industrie)terrein Apeldoorn-noord en tot onze verrassing zagen we een Wezel, die niet zoals eerdere keren er pijlsnel vandoor ging, maar rustig bleef zitten.
Ook nog een Holenduif die geen haast had.

Henk

afb

Knolboterbloem
Bij de Nijensteen in het retentie deel langs de Terwoldse wetering is weer het nodige te vinden, zeker 5 verschillende soorten bloeiende zegge. Nog een uitdaging om ze op naam te brengen.
Makkelijker is de knolboterbloem. Te herkennen aan de teruggeslagen kelkbladeren en de knolvormige verdikte stengelvoet.

Wietske

afb

Groentje
Deze foto van het groentje heb ik in het Vaassense gedeelte van de Kroondomeinen gemaakt. Het is een vrij schaarse standvlinder en is thans niet bedreigd.
Hij vliegt vnl. in het oosten van het land. De vliegtijd is hoofdzakelijk van half april tot begin juli.

Lucie

afb

 

Een wandeling bij Gortel
Elke ochtend een wandeling bij Gortel. De afgelopen 10 dagen: tientallen Groentjes en spinnendoders gezien (bij Gortel moeten er dan wel honderden zitten). Ook vorige week de eerste distelvlinder. De Franse veldwesp ook bij mij in de tuin. Verder ook heel veel Roodborsttapuiten, Grauwe gors, 2 paartjes Geelgors en enkele jubelende Leeuweriken.

afb

 

En verder:  wegwespje (?), metselbeitje, libelle en meikever

Henk

afb

Steun de vleermuizen in de COVID-19 crisis

Gert stuurde ons deze oproep van de zoogdiervereniging en vleermuizenwerkgroep Nederland. Daarin ook een link naar antwoorden op veelgestelde vragen.
De oproep is hier te lezen (klik).

zoogdierenvereniging

Nijlgans in Emst

Nijlgans met jonkies. Foto in de Wildhulst in Emst

Lucie

Omgewaaide boom onthult het verleden

Zondagochtend 29 maart wierp een rukwind (van zo’n 80 km/u, het woei tussen 9 en 10 uur volgens het KNMI gemiddeld ruim 40 km/u uit het noorden) een 35 meter hoge reuzenzilverden (Abies grandis) tegen de vlakte in ons “Woesterbos”, gelegen tussen Wisselse Veen en Woesterberg. Jammer, maar hij kwam gelukkig midden in ons bos terecht zonder mens of dier te raken. Het gekantelde wortelstelsel heeft een gat gegraven van anderhalve meter diep en ontbloot nu een interessant profiel (zie foto).
Bovenin (I) is een ongeveer 40 cm dikke “veldpodzol” als asgrijze uitspoelingslaag met daaronder donkerkleurige inspoeling van ijzer en aluminium te zien. Deze bodemlagen hebben zich gevormd in “dekzand” uit de laatste ijstijd (Weichselien). Gedurende de koudste perioden (de laatste “stadialen” waren slechts 12 en 18 duizend jaar geleden) had de wind vrij spel en werd hier met westenwind zand vanuit de westflank van de Veluwe afgezet, terwijl het drooggevallen Noordzeebekken de bron was voor de Zuid-Limburgse löss. Met de loep zijn goed de sterke sortering van zeer fijne korrels en de afgerondheid van deze korrels als gevolg van windtransport waarneembaar. Het wortelstelsel van de omgewaaide boom biedt weinig houvast, omdat zij vooral oppervlakkig in het dekzand is uitgegroeid boven een voor wortels lastig doordringbare laag.

In het midden (II) is een laag van ongeveer 20 cm aanwezig bestaande uit grind, hoekige steentjes (o.a. melkkwarts, lydiet, radiolariet) en windkanters (zandsteen). De mineralen wijzen op zuidelijke oorsprong: het materiaal is ooit aangevoerd door de Rijn. De grindlaag zelf zal zijn ontstaan 150 duizend jaar geleden aan het eind van de voorlaatste ijstijd (Saalien), toen snelstromend smetwater van een gletsjer hier alleen de grove fractie van geërodeerde Rijnafzettingen deponeerde. Het door kwelwater relatief natte Wisselse Veen is geomorfologisch gezien een “droog dal”, dat indertijd deel uitmaakte van een afwateringstelsel waarmee smeltwater overvloedig vanaf de 100 meter hoge stuwwal oostelijk richting het 125 meter diepe Rijndal (thans IJsseldal) stroomde. Smeltwaterafzettingen zijn aan de zuidkant van het Wisselse Veen ook nog als van west naar oost langgerekte welvingen van het oppervlak zichtbaar. Ten zuiden hiervan stortte nog meer puin neer in een smeltwatermeer en zo ontstond de thans relatief droge Woesterberg.


Onderin (III) bevindt zich het gelige, grovere zand van de Rijn. Met de loep is duidelijk de ongesorteerdheid (veel verschillende afmetingen) en hoekigheid van korrels zichtbaar, zoals kenmerkend voor rivierafzettingen. Door de druk van het gletsjerijs vanuit het toenmalige Rijndal zijn deze zandafzettingen westwaarts als stuwwal scheefgesteld. De stuwing is te zien aan zowel het reliëf van de Veluwe als de noord-zuidrichting van eveneens opgestuwde “kleischotten” in de ondergrond.

Freddy

Vuurwants

Er zijn veel vuurwantsen op dit moment. Hier een in de tuin.

Lucie

Vuurwants

Veel te zien
Met de laatste mooie dagen valt er weer veel te beleven in de natuur. Inderdaad voor mij ook de eerste Oranjetipjes en wel bij de Motketel in Vaassen. In de Geelmolense beek Parende Beekprikken en baltsende Kauwtjes in de wegbermen,  enz. enz.  Maar ik heb nog geen libellen of juffers gezien, wel kikkerdril in de vijver, Bruine of Groene, ik weet het nog niet. Verder nog een foto van een broedende kievit op een braakliggend (industrie)terrein in Apeldoorn-noord.
De wesp op de foto is volgens mij Polistes dominulus, Franse veldwesp

Henk

compilatie

 

Uit eigen tuin
De Gele anemoon voelt zich thuis in mijn tuin. Staat op 2 plekjes te bloeien. 
Vingerhelmbloem steekt overal de kop op. Vooral in het grindpad.

Mariet

afb

Voorjaarsganzerik
In de berm van de Elburgerweg Heerde staat de Voorjaarsganzerik weer volop te bloeien.

Mariet

afb

 

Meikever in de kelder
Waarnemingen: al een week lang tientallen groentjes en wegwespjes (zwart met roodgestreept achterlijf) op de Gortelse hei. En vandaag in de kelder deze meikever.
Het wespje bij Wietske vliegt bij mij ook rond.

Henk

afb

Snelle hommel
Geprobeerd om een hommel in de tuin op de film te volgen maar met deze temperatuur is hij wel erg snel.
Klik op de hommel voor het filmpje.

 

Eerste oranjetipjes
Vandaag zag ik het eerste oranjetipje in mijn tuin.
Eerder deze week vlogen er volop citroentjes en een enkele boomblauwtje.
De metselbijen hebben weer belangstelling voor de bamboestokjes in het insectenhotel.
Dat heb ik gedeeltelijk gesloten ivm een roodborstje dat er in zit te broeden.
Geef je waarnemingen aan mij door dan verzamel ik ze en kijk in het najaar als daar een presentatie van te maken is.

Gerard

Ik heb vandaag ook voor het eerst oranjetipjes gezien. Twee in de wei in het Zwolsebos en een in de buurt van de Wapenvelderkerkweg.
Citroenvlinder zie ik ook al regelmatig. Zaterdag het eerste klein koolwitje in de tuin en vorige week zondag een gehakkelde aurelia in het Zwolsebos. Vandaag een tijdje bij een poel zitten kijken, maar nog geen libellen of juffers gezien.

Wietske

OranjetipjeOranjetipje (foto Vlinderstichting) en CitroenvlinderCitroenvlinder

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Lente thuis 
Het blijft genieten !

Max

afb

 

Het fladdert aan alle kanten. Vele pracht Citroen vlinders, Dagpauwogen, koolwitjes een paar Libellen bij de poel.
En nu al een paar dagen een boomblauwtje (denk ik )bij de paardenkastanje en de Laurier (bij de bloesem zoemt het van de bijen. Ook zijn er bij ons al wel 4 week geleden veel vuurwantsen.
Ook al dagen deze wespachtige, weten jullie welke dit is ?

 

Max

Herwin: het zijn Franse Veldwespen (https://waarneming.nl/species/1821/) die je op de foto hebt gezet.

Goudveil en dotterbloemen
Wat mooi, de Goudveil; vorig jaar in Limburg "geplukt". Voelt zich al redelijk thuis aan de rand van de vijver. 
En de dotterbloem in je eigen vijver. Wat mooi toch.

Yvonne

afb

Nijensteen in de vorst
4 april al op tijd op pad. Op de Nijensteen staat de beregening nog aan om nachtvorstschade aan de bloesem te voorkomen. Op het gras voor villa Bakhuis staan de kievitsbloemen in bloei. Ook bloeit daar daslook en bosanemoon in het oude bos.

Wietske

Nijensteen

Akkerviooltjes
Gisteren trof ik tijdens een wandeling een veld aan met heel veel akkerviooltjes.

Wim

afb

 

Holpijp
In diverse beken zag ik Holpijp groeien.

Lucie

Lege natuur
Vanmorgen in de vroegte even een frisse neus gehaald solo op de fiets. Nauwelijks mensen en een leeg fietspad op de Koekenbergweg. De infiltratievijver van Vitens staat vol met water en een waarschuwingsbord bij het hertenkamp. Maar wel veel vogelgeluiden. 

Herman

vijver

fietspadhertenkamp

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Koeien buiten
Deze koeien mochten vandaag (31/03) een lekkere frisse neus halen !

Lucie

afb

 

Roest op speenkruid
Speenkruid dat een rare vergroeiing heeft. Ik dacht aan een soort roest (je ziet duidelijk de aecia sporen zitten) en vond hierover een artikel van Menno in Nature Today 

Wietske

afb

afb

afb

afb

 

Bloeiende gewone veldbies
Op zoek naar kikkerdril liep ik langs de rand van onze poel en zag  iets grijs harigs tussen het gras. Het bleek de bloeiende gewone veldbies. Volgens de OF 5:41 het vroegst bloeiende schijngras van onze streken. Het grijze uiterlijk komt door de lange, witte, haar gekronkelde   wolharen langs de bladrand.

Uit mijn jeugd herinner ik me dat we in het voorjaar op zoek gingen naar “roggebroodjes”.
Overigens de kikkerdril ook nog gevonden.

Wietske

Gewone veldbiesBloeiende gewone veldbies

Wandeling vanaf de Nijensteen
Op zaterdagmorgen heb ik vanaf het krieken een wandeling gemaakt vanaf de Nijensteen tot en met het gemaal Doornbos in Werven. Een tippel van circa 10 km langs de Groote wetering met alle doorsteekjes  die je moet maken, omdat er veel sloten tot aan de wetering lopen. Het is zeker de moeite waard om deze wandeling te maken; voorjaars vogels komen binnen en er zijn veel ruigten waar over enkele weken vlinders aanwezig zijn.

Gistermorgen heb ik de vogels in de landschapszone geïnventariseerd. In totaal werden 55 vogelsoorten waargenomen (klik hier voor het overzicht). Interessante waarnemingen: op drie locaties baltsende Kleine plevieren, een vissende IJsvogel, meerdere Groene spechten in de randgebieden, op vijf locaties een paartje Roodborsttapuiten en ook vier roepende Waterhoentjes. Daarnaast veel Kuifeenden, Krakeenden en Wilde eenden (vnl mannetjes). Een dode vos bij een holle boom en erg veel hazen die we ook tijdens de vogelinventarisaties in de landschapszone intekenen.

Adrie

Op de Eierstreekweg in Vaassen groeit het Japans Hoefblad

Een exoot.
Lucie

Uit de tuin van Mariet

Twee mooie planten die er staan. De Gulden Steutelbloem en de Slanke Sleutelbloem

slanke sleutelbloem

 

 Gulden Sleutelbloem

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                             Slanke Sleutelbloem

 

Tuintellingen doen kan nog wel
Koester deze dagen je eigen tuin en het blijft mogelijk om daar het hele jaar tuintellingen te doen, staat in dit bericht van Nature Today

Waarneming.nl
Ondanks de beperkingen in de natuurgebieden worden er toch leuke waarnemingen gedaan.
Hier ziet u ze voor de gemeente Epe en de gemeente Heerde.

Voorjaarshelmkruid
Vorig jaar heb ik van Mariet een paar plantjes van het voorjaarshelmkruid gekregen. Bij Mariet hebben ze zich goed verspreid in het grint. Dus ik heb ze ook in het grint gepoot. En ziedaar, hoewel klein, maar ze staan in bloei.
Als je de oecologische flora hebt, leuk om erover te lezen. Nr. 3 Blz 203.
Als plantenwerkgroep hebben we hem een keer gevonden in Epe, ik dacht in de Vegtelarij. In ieder geval in de buurt van sportaccommodatie.

Wietske

voorjaarshelmkruidvoorjaarshelmkruid

 

 

Deel deze pagina