Torenvalk, rietganzen, boorwormen en rosse woelmuizen.

Vrijdag hadden we (KNNV) de vogelexcursie bijna afgeblazen, want er had zich nog niemand aangemeld.

Na publicatie in de krant druppelden de aanmeldingen binnen en 15 vogel enthousiasten meldden zich op zondagmiddag uiteindelijk bij boer Jan Broenink (deskundig ten aanzien van biologisch boeren) en Henk van der Aa van het IVN (deskundig ten aanzien van vogels)

Onder beider leiding mochten we het veengebied bij Langeveen/Bruinehaar in, een uniek natuurgebied te bereiken door een bijzonder weiland.

Eerst bleven we laag bij de grond met onze blik want boer Jan Broenink wees ons op de verscheidenheid van plantjes en grassoorten, muizengaatjes van de rosse woelmuis, aardhoopjes van de pendelaar-wormen die de uitgereden mest anderhalve meter naar beneden brengen.

Daarna richten we onze blik iets hoger. Het eerste dat we zagen was een torenvalk zittend in een topje van een eikenboom. Henk had zijn vogelkijker (telescoop) bij zich waar we door mochten kijken er werden foto's gemaakt. Toegegeven het was geen sperweruil, maar voor sommigen van ons was het de eerste keer dat ze bewust een torenvalk zagen.

De vogelpopulatie neemt elk jaar toe, mede door de biologische manier waarop boeren als Jan Broenink vee en grasland combineren en beheren. Menig rosse woelmuis zal nog in de torenvalk verdwijnen. Sommige vogels kunnen ultra violet licht zien en aangezien muizenurine ultraviolet licht weergeeft, speurt de torenvalk naar muizensporen van grote hoogte. "Bidden"  wordt de jachttechniek van de torenvalk genoemd. Hierbij is hij in staat zijn kop nagenoeg stil te houden door met zijn vleugels te manoevreren. 

Bij de voerakkers zagen we, golvend vliegend, groepen kneutjes, een vogelsoort dus, voor de niet-kenners.

Het was een zeer informatieve en ook gezellige wandeling door wei en veen gebied waarbij we van twee kanten informatie kregen en naar later bleek, ook nog van Herman Stevens, de voorzitter van KNNV Vriezenveen die als paddenstoelen deskundige meeliep. Want voor het eerst van mijn leven een rupsendoder gezien, een schimmel/paddenstoel die zich nestelt op een rups en daarbij zijn gastheer vermoordt. Maar ook de vuurzwam, een wasplaatjes soort. Geheel verscholen in het gras en als we er niet op gewezen waren, hadden we ze niet opgemerkt.

Maar er was nog veel meer in het veen. En er was een breed getrokken wroet-spoor van wilde zwijnen. De blaarkop-ossen liepen in het ondiepe water te soppen en kwamen nieuwschierig naar ons kijken; mocht ik ooit terugkomen als os op deze aarde dan wil ik hier rondstappen. (Ja ik weet dat je niet als os geboren wordt, dat heeft boer Jan ons duidelijk uitgelegd).

Er was overigens nog een vierde deskundige die meeliep, eigenlijk had hij niets met vogels, bekende hij, maar des te meer met koeien, een slager in rustte, die met kennersogen naar de ossen keek.

Henk van der Aa vertelde dat de Engbertsdijksvenen een uniek natuurgebied is in Twenth, een Natuur 2000 gebied. Er liggen plannen om het gebied uit te breiden aan de Oostkant, maar daar is lang niet iedereen het nog over eens.

Bijzondere vogels die hier voorkomen zijn de roodborsttapuit, de geoorde fuut, de blauwborst. Ja zelfs de grauwe klauwier wordt hier in de zomer weer als broedvogel waargenomen. In de winter strijken er kraanvogels en rietganzen (taiga-  en toendra rietganzen) in het gebied neer. Er is een redelijke kans dat uiteindelijk de kraanvogels hier ook hun nesten gaan maken en jongen krijgen. Tijdens de broedtijd is het gebied verboden terrein.

Nog een laatste bijzonderheid over de jaagtechniek van de klapekster. Mocht u tijdens uw wandelingen in het veld een vogel gespiest zien op een takje, doorn of prikkeldraad dan is dat de voedselvoorraad van de klapekster. Hij grijpt in de vlucht een leeuwerik, bijna net zo draat als hij zelf overigens, en door de zwaarte van zijn prooi naar beneden getrokken spiest hij het slachtoffer op een scherp uitsteeksel.

We vonden het erg leuk dat er zoveel belangstellenden voor deze excursie waren en we danken alle deskundigen voor hun boeiende verhalen.

Nel Windt (KNNV)

Deel deze pagina