Houden wij wel genoeg van onze bomen? Bomen produceren zuurstof, vangen fijnstof uit de lucht, geven schaduw en verkoeling en zijn van groot belang voor bijvoorbeeld vogels en insecten. Waarom halen we er dan zoveel weg om wegen aan te leggen of te verbreden, of om meer en hoger te kunnen bouwen?


Op de nieuwjaarsbijeenkomst van de KNNV hield Erik Notenboom (voormalig voorzitter van onze KNNV afdeling) een interessante lezing over het bomenplan van de gemeente Zeist. Jarenlang is er in een breed samengestelde werkgroep gediscussieerd over de voor- en nadelen van bomen in (het centrum van) Zeist in relatie tot de behoefte aan (brede) wegen, parkeergelegenheid en (verkeers)veiligheid. Het resultaat was een dik rapport van de Adviesgroep Bomen met daarin aanbevelingen en mogelijkheden om wensen en behoeften aan “steen” en “groen” zo goed mogelijk met elkaar te combineren. Daarbij is ook gekeken naar behoud of juist weer in oude staat terug brengen van oorspronkelijke karakteristieke bomenlanen voor ons groene Zeist.


Het aanplanten en behoud van bomen is niet alleen een taak voor een gemeente. Juist vanwege het grote belang van bomen voor de kwaliteit van ons milieu, kunnen we er allemaal een bijdrage aan leveren. Dat kan in je eigen tuin of straat en door bijvoorbeeld goed op te letten hoe je je auto parkeert. In het adviesrapport staan suggesties in de vorm van “Tien geboden voor bouw of aanleg bij bomen”. Als je die goed leest, kun je er ook tips uit halen voor bomen in je eigen tuin of directe omgeving. Wanneer in jouw omgeving bouwwerkzaamheden plaats vinden, kun je ook kijken hoe er wordt gewerkt en of betere bescherming van bomen mogelijk is. Mooie rapporten zijn prima, maar het gaat er natuurlijk om hoe het in de praktijk wordt gebracht.
Wil je meer weten over het werk van de adviesgroep of de actuele stand van zaken, neem dan telefonisch contact op met Erik Notenboom, 030-6918541.


1. Bescherm de stam en de wortels
Plaats voor aanvang van de werkzaamheden vaste bouwhekken rond de boom, tenminste ter grootte van de kroonprojectie. Bescherm bij beperkte werkruimte in ieder geval de boomspiegel.


2. Plaats geen bouwmaterialen en geen bouwkeet onder de boom
Voertuigen of bouwketen mogen nooit (tijdelijk) op het wortelpakket geplaatst worden. De opslag van bouwmaterialen is in deze zone eveneens verboden. Dit leidt namelijk tot beschadiging van de wortels en het verdicht de bodem, wat het afsterven van wortels tot gevolg heeft.


3. Houdt bouwverkeer buiten de kroonprojectie
Met bouwmachines uit de buurt van bomen blijven. Wanneer het onvermijdelijk is dat over de boomwortels gereden moet worden: plaats rijplaten.


4. Verstoor de bovengrond niet
Handhaaf de bestaande maaiveldhoogte. Binnen de kroonprojectie niets ontgraven. Ophoging alleen onder de strikte voorwaarde van voldoende beluchting van wortels.


5. Voorkom beschadiging van de wortels
Graaf nooit machinaal binnen de kroonprojectie, maar werk zoveel mogelijk handmatig. Hak nooit wortels door van meer dan vijf centimeter dik.
6. Leg kabels en leidingen zorgvuldig aan.


Leg kabels en leidingen niet dichter dan twee meter langs bomen. Pas zo mogelijk sleufloze technieken toe. Dat wil zeggen: gestuurd boren onder het wortelpakket door in plaats van een sleuf graven. Maak gebruik van kabelgoten en mantelbuizen.


7. Houdt de grondwaterstand gelijk
Verhoging van de grondwaterstand leidt tot wortelsterfte vanwege een zuurstoftekort. Zorg bij stijging van het grondwaterniveau voor een damwand buiten de kroonprojectie of pomp het water weg. Let bij grondwaterverlaging op uitdroging. Bij noodzakelijke bronbemaling altijd damwanden plaatsen.


8. Houdt schadelijke stoffen uit de buurt van bomen
Olie, cementwater, chemische stoffen, zout, zuren of kalk mogen nooit bij bomen gegooid worden.


9. Laat noodzakelijk snoeiwerk door vakkundige boomspecialisten uitvoeren
Zaag nooit zelf zo maar takken of wortels af. Alleen een deskundige kan beoordelen op welke wijze de snoei verantwoord is.


10. Plaats geen dichte verharding over de wortels
Door bodemverdichting ontstaat onder beton en asfalt een tekort aan water en lucht, waardoor wortels afsterven.
Overleg altijd met de boombeheerder / vakkundig boomverzorger indien er knelpunten zijn bij het uitvoeren van deze tien geboden!

Marijke Warmerdam

Deel deze pagina