Impressie van de lezing over de Spreeuw (Sturnus Vulgaris) door Ad van Uchelen, op 9 oktober 2014 georganiseerd door de drie natuurverenigingen van Delft: KNNV, IVN en Vogelwacht Delft.


 


Ad van Uchelen is van kinds af aan geinteresseerd in de spreeuw. Nu hij volwassen is heeft hij nog steeds een passie voor deze vrolijke vogels. Hij boort zelfs gaten in de wand van zijn huis om achter die gaten nestkastjes te kunnen ophangen. En achter die nestkastjes weer een filmcamera, zodat hij de hele broedperiode in beeld kon brengen. Veel van die filmpjes heeft hij ons laten zien. Zo werd voor ons een doodgewone vogel toch vreselijk boeiend! Ad heeft heel veel over de spreeuw verteld, niet alles komt hieronder aan bod, slechts een aantal opmerkelijke zaken .

De Vogelbescherming en Sovon hebben 2014 uitgeroepen tot het jaar van de spreeuw. In Nederland neemt de soort sterk in aantal af (5% per jaar), maar waardoor is niet precies bekend. Vanaf 1980 is de populatie met 60% verminderd! En dat terwijl de spreeuw een cultuurvolger is. Met speciale telacties hoopt men wat meer te weten te komen.

Zie ook: https://www.sovon.nl/nl/content/jaar-van-de-spreeuw .

Gelukkig willen de spreeuwen nog wel bij Ad van Uchelen thuis broeden. We zagen de spreeuwen af en aan vliegen met emelten (larve van de langpootmug) om de kleintjes te voeden.

 
Voordat het tot broeden komt moet het mannetje zich met nest en al presenteren aan de vrouwtjes. Dat doen ze trouwens door bij het nest te gaan wapperen met hun vleugels, wat zoveel betekent als ‘ kom eens kijken wat een mooi nest ik heb’ .

Soms gaan de mannetjes dan het gevecht aan voor een goed nest: dat zagen we op een filmpje, het vechten met elkaar, dat ging niet zachtzinnig en Ad vertelde dat het wel een uur duurde …. Tijdens de vechtpartij gingen ze wel gewoon door met zingen, waarom was niet helemaal duidelijk

Spreeuwen zijn meesters in het imiteren van andere geluiden. Ad liet ons een geluidsopname van een spreeuw horen, eerst in zijn geheel, later gefilterd. De spreeuw bleek de zang van de fitis en van de wielewaal in zijn deuntje te verwerken. Bekend is ook de spreeuw die op het centraal station in Rotterdam het fluitje van de conducteur nadeed…. Op youtube zijn filmpjes te vinden van een spreeuw die een lammetje nadeed en eentje die het deuntje van de vroegere ochtendgymnastiek zong.

De spreeuwen communiceren ook met elkaar door gebarentaal. Er zijn verschillende houdingen voor verschillende boodschappen. Naast het wapperen om een vrouwtje te lokken zijn er houdingen voor boodschappen als ‘ ophoepelen’  of ‘ kom maar kijken’ of ‘ dit is mijn plaats’ , waarop een andere spreeuw de houding kan aannemen van ‘ rustig maar’.

 
Een boeiend schouwspel ieder jaar in het najaar zijn natuurlijk de trek en de spreeuwenwolken daaraan voorafgaand.

De spreeuw orienteert zich door middel van het magnetisch veld en de stand van de zon, maar ook door het zien van de bakens in het landschap. De Nederlandse spreeuwen gaan naar Zuid-Engeland. 80% van de spreeuwen overleeft het eerste jaar van de trek niet. Als ze dat eerste jaar door zijn, gaat het daarna jaren goed (zij kunnen zich dan ook orienteren op hun herinnering van de bakens in het landschap)

Zijn spreeuwen schadelijk? Eten ze de kersen op van de fruittelers? Alle fruittelers hebben nu netten en dat werkt afdoende. Ad citeert een oude ornitholoog: ‘spreeuwen zijn nergens alleen maar schadelijk of alleen maar nuttig’ . En dat geldt niet alleen voor spreeuwen!

Al met al was het een zeer geslaagde avond. Na afloop was er een welverdiend applaus!

 

 

 

Deel deze pagina