Inleiding
Dit jaar is aan de tellers van de midwintertelling gevraagd ook de zoogdieren te tellen. Het ging dan vooral om Hazen, Konijnen en Mollen. Voor de mollen is als vuistregel gesteld dat bij grote concentraties molshopen, iedere 30 molshopen voor één mol telt. Helaas speelde het weer niet echt mee. Door (mot)regen was het zicht slecht en hielden de meeste hazen zich schuil. Er kwamen dus vooral berichten binnen met de strekking: “wel gekeken maar niet gezien”.

In totaal zijn er toch nog 254 Hazen, 158 Mollen, 1 Egel, 1 Konijn, 2 Bruine ratten en 2 Muskusratten geteld in ons werkgebied. Dank aan alle tellers!

Soortbespreking
Op het moment zijn alle muizen opvallend stil. Wordt het een muizenarm jaar? In dit stukje wil ik ingaan op een van de ware muizen: de Bosmuis (bron: www.zoogdiervereniging.nl). In Nederland komen twee soorten bosmuizen voor, de Bosmuis en de Grote bosmuis. De Bosmuis komt in vrijwel heel Nederland voor (zie kaartje van NDFF); de Grote bosmuis alleen in Zuid-Limburg en de omgeving van Winterswijk.

BosmuisDe Bosmuis komt, anders dan zijn naam doet vermoeden, voor in zowel bossen als open terreinen, zolang er maar voldoende dekking is zoals lage begroeiing of verspreid liggende stenen. In zeer natte terreinen en open weilanden komt hij echter niet voor. 

De kenmerken van de Bosmuis zijn: grote ogen en oren, een puntige snuit en een staart die wat lengte betreft vrijwel gelijk is aan de kop-romplengte. De bosmuis heeft een geel- tot donkerbruine rug en een witte tot grijze buik. Er is geen duidelijke grens (demarcatielijn genoemd) tussen de boven- en onderzijde. Vaak heeft de Bosmuis een gele borstvlek en een rugstreep. De gele borstvlek vormt nooit een halsband. Jonge dieren zijn grijsbruin op de rug en donkergrijs tot wit op de buik. De staart is lang en tweekleurig: donker van boven en licht van onder. De staartlengte is 80 tot 120% van de lengte van het lijf. Over de staart lopen 130 tot 180 ringen. Hij heeft korte voorpoten met vier tenen en lange achterpoten met vijf tenen. De oren zijn groot en steken duidelijk uit de vacht en de ogen zijn donker en groot. Hij heeft een korte snuit met een roze neusspiegel en grijze snorharen en sterke tanden. 

Grote bosmuisDe Grote bosmuis lijkt in vele opzichten (uiterlijk, leefgebied, voortplanting) sterk op de Bosmuis. De Grote bosmuis heeft echter wel een duidelijke demarcatielijn en de gele borstvlek vormt vaak een halsband.

Hazeninventarisatieproject
De Haas is een exoot. Oorspronkelijk kwam hij alleen voor op de Midden- en Oost-Europese steppen. Met de opkomst en verspreiding van de landbouw heeft ook de Haas zich verspreid. Het is een echte cultuurvolger. Inmiddels komt hij voor in een groot gedeelte van Europa en zijn we hem als onderdeel van onze inheemse fauna gaan beschouwen.

Het gaat niet goed met de Haas. In de jaren zeventig van de vorige eeuw al zijn massaal veel Hazen gestorven, mogelijk vanwege de schaalvergroting en de intensivering van de landbouw. De hazenstand heeft zich sindsdien niet meer echt hersteld, sterker nog: de stand is opnieuw afgenomen. Over de periode 1997-2008 zijn we 30% van de hazenpopulatie kwijtgeraakt. Dit is een zorgelijke situatie. Redenen voor de achteruitgang zijn:

• ziektes (myxomatose, VHS en recentelijk het European Brown Hare Syndrome)
• verkeerlandbouw (intensivering, gebruik van herbiciden en insecticiden)
• predatoren
• regen en kou (een Haas heeft geen hol, maar een leger)
• jacht (van 15 oktober tot en met 31 december)

HazenHoe het met de Haas in West-Friesland en de Zeevang gesteld is weten we eigenlijk niet. We willen dat wel weten. Daarbij doen we bij deze een dringend beroep op de vogelaars die meedoen aan de midwintertelling. Met zijn allen komen we immers tegelijkertijd in ons hele werkgebied. Tot nu toe tellen sommige vogelaars de Hazen mee, anderen doen het niet. Dat is niet genoeg. Willen jullie alstublieft allemaal de Hazen in je telgebied meetellen? Je hoeft geen stippen te zetten, alleen het totaal aantal Hazen in een telgebied tellen, opschrijven en doorsturen naar Fred Weel. Het structureel inventariseren van Hazen heeft alleen zin als iedereen meedoet, elk jaar. We hopen van harte dat we op jullie medewerking kunnen rekenen!

Excursies

 24 augustus Als vooraankondiging wil ik een excursie naar de Waddenzee om zeehonden te kijken onder de aandacht brengen. Vertrek is uit Den Oever. Zet alvast 24 augustus in de jullie agenda.  Aanmelden voor deze excursie is verplicht. Aan deze excursie zijn uiteraard wel kosten verbonden. Deze worden op tijd bekend gemaakt op de website en in het volgende Hoornblad. Dan worden ook de volgende pluisavonden bekend gemaakt. Wilt u mee met een excursie/telling dan graag aanmelden bij ondergetekende. Ook voor verder informatie over zoogdieronderzoek kunt u terecht bij Fred Weel, M: 06-48664025, E: fredweelroop@ziggo.nl.

 

meervleermuis_450

Bijzondere waarnemingen
Zie je een zoogdier in ons gebied? Meld het ons via het waarnemingenformulier.

Bijeenkomsten Zoogdierenwerkgroep

 


Wil je meedoen aan een avond- of buitenactiviteit van de zoogdierenwerk groep? Meld je aan bij Fred Weel.
Graag ontvang ik vooraf bericht als je mee wilt doen.
De bijeenkomsten zijn van 20:00 tot 22:00 uur en worden gehouden bij:

Kinderboerderij SKIK,
Zanglijster 15,
1616 HE Hoogkarspel
Deze locatie is goed bereikbaar met het openbaar vervoer. Vanaf station Hoogkarspel is het slechts 8 à 9 minuten lopen.

Vragen of meldingen
Wil je meer weten van de zoogdierenwerkgroep, heb je vragen of wil je aan onze activiteiten mee doen, neem contact op met onze coördinator.
Fred Weel, M: 06 486 64 025, E: fredweelroop@ziggo.nl

Deel deze pagina