Witterveldgroep
Op 15 mei hebben we met een kleine groep onder leiding van oud-beheerder Martin Verhagen en fotograaf Geert de Vries het Witterveld uitgebreid verkend.
Het heide en hoogveengebied Witterveld (habitatgebied) ligt op de grens van een voormalig groot veengebeid en de hogere zandgronden tussen Assen en Smilde. Het gebied is 496 ha groot, met ca.130 ha heide op veen en ca.230 ha. heide op zand, 35 ha grasland en 70 ha bos.

Na onderzoek door enkele universiteiten onder leiding van prof Baaijens is het beheer van het gebied drastisch verbeterd. Er wordt nu gesteefd naar vernatting, waardoor het nog levende hoogveen zich verder kan ontwikkelen. Het Witterveld heeft hiervoor betere uitgangspunten dan bijvoorbeeld het Fochteloërveen en het Bargerveen. Alle gebieden zijn voor hun vochthuishouding afhankelijk van de neerslag.

Het Witterveld heeft het voordeel dat de neerslag gemakkelijker wordt vastgehouden dan de twee andere gebieden. Daardoor hebben eenvoudige beheersmaatregelen direct resultaat. De in de oorlog gegraven tankgracht heeft voor veel ontwatering gezorgd. Door de tankgracht af te dammen en enkele sloten en greppels te dichten, wordt het water op eenvoudige wijze vastgehouden. Het waterpeil staat nu in het gehele gebied zo'n 50 cm hoger dan pakweg 10 jaar geleden. Dit is duidelijk te merken aan de hoeveelheid open water. Die is in die 10 jaar toegenomen van 2,5 ha tot 10,7
ha.

Witterveld, pingo
Het Witterveld kent een bijzondere en goed ontwikkelde gradiënt van droge heide, via vochtige en natte heide naar levend hoogveen, met de daaraan verbonden flora en fauna.

Tijdens onze rondgang door het gebied hebben we kunnen zien dat de lagere delen van het terrein, ondanks het vrij droge voorjaar, behoorlijk nat waren. Overal hebben we veenmossoorten aangetroffen, variërend van Hoogveenmos tot Slank veenmos. Een complete lijst van de waargenomen soorten is hieronder bijgevoegd.

Op de drogere delen zijn nog altijd de boekweitakkertjes te herkennen. De afwisseling van droge en natte heide, berkenbroek en droge berkenbosjes. Eenarig wollegras is vrijwel overal in het gebied te vinden. Op de delen waar de tankgracht is afgdicht, hebben we Kleine zonnedauw gevonden.

In het gebied komen fraaie hoogveenbuktengemmenschappen voor naast hoogveenslenkvegetaties. Het gebied doet bijzonder natuurlijk aan.

De hoogveenvegetatie kenmerkt zich door een verbond van dopheide en veenmos. Pijpetrootje overheerst vrijwel het gehele gebied. Op de drogere delen komen vochtige en natte heidegemeenschappen behorend tot het Dopheide verbond Het grootste deel van het gebied bestaat uit vochtige heide op een mineraalarme grond. De voormalige boekweitakkertjes zijn nog op veel plaatsen te herkennen. Op plaatsen war een meer mineraalrijke grond aanwezig is, komen Moeraswolfsklauw en Bruine snavelbies voor. Wij hebben deze soorten niet aangetroffen op onze rondgang.

Op de hogere delen.komt een soortenarme heidevegetatie voor, met op veel plaatsen Berkenbosjes. Het terrein wordt min of meer omzoomd door Zomereiken en Berken.

    Op 15 mei hebben we met een kleine groep onder leiding van oud-beheerder Martin Verhagen en fotograaf Geert de Vries het Witterveld uitgebreid verkend.
Het heide en hoogveengebied Witterveld (habitatgebied) ligt op de grens van een voormalig groot veengebeid en de hogere zandgronden tussen Assen en Smilde. Het gebied is 496 ha groot, met ca.130 ha heide op veen en ca.230 ha. heide op zand, 35 ha grasland en 70 ha bos.

Na onderzoek door enkele universiteiten onder leiding van prof Baaijens is het beheer van het gebied drastisch verbeterd. Er wordt nu gesteefd naar vernatting, waardoor het nog levende hoogveen zich verder kan ontwikkelen. Het Witterveld heeft hiervoor betere uitgangspunten dan bijvoorbeeld het Fochteloërveen en het Bargerveen. Alle gebieden zijn voor hun vochthuishouding afhankelijk van de neerslag.

Het Witterveld heeft het voordeel dat de neerslag gemakkelijker wordt vastgehouden dan de twee andere gebieden. Daardoor hebben eenvoudige beheersmaatregelen direct resultaat. De in de oorlog gegraven tankgracht heeft voor veel ontwatering gezorgd. Door de tankgracht af te dammen en enkele sloten en greppels te dichten, wordt het water op eenvoudige wijze vastgehouden. Het waterpeil staat nu in het gehele gebied zo'n 50 cm hoger dan pakweg 10 jaar geleden. Dit is duidelijk te merken aan de hoeveelheid open water. Die is in die 10 jaar toegenomen van 2,5 ha tot 10,7 ha.

   
De Pingo in het Witterveld.       
   
Het restant van de tankgracht.       
Het Witterveld kent een bijzondere en goed ontwikkelde gradiënt van droge heide, via vochtige en natte heide naar levend hoogveen, met de daaraan verbonden flora en fauna.

Tijdens onze rondgang door het gebied hebben we kunnen zien dat de lagere delen van het terrein, ondanks het vrij droge voorjaar, behoorlijk nat waren. Overal hebben we veenmossoorten aangetroffen, variërend van Hoogveenmos tot Slank veenmos. Een complete lijst van de waargenomen soorten is hieronder bijgevoegd.

Op de drogere delen zijn nog altijd de boekweitakkertjes te herkennen. De afwisseling van droge en natte heide, berkenbroek en droge berkenbosjes. Eenarig wollegras is vrijwel overal in het gebied te vinden. Op de delen waar de tankgracht is afgdicht, hebben we Kleine zonnedauw gevonden.

In het gebied komen fraaie hoogveenbuktengemmenschappen voor naast hoogveenslenkvegetaties. Het gebied doet bijzonder natuurlijk aan.

De hoogveenvegetatie kenmerkt zich door een verbond van dopheide en veenmos. Pijpetrootje overheerst vrijwel het gehele gebied. Op de drogere delen komen vochtige en natte heidegemeenschappen behorend tot het Dopheide verbond Het grootste deel van het gebied bestaat uit vochtige heide op een mineraalarme grond. De voormalige boekweitakkertjes zijn nog op veel plaatsen te herkennen. Op plaatsen war een meer mineraalrijke grond aanwezig is, komen Moeraswolfsklauw en Bruine snavelbies voor. Wij hebben deze soorten niet aangetroffen op onze rondgang.

Op de hogere delen.komt een soortenarme heidevegetatie voor, met op veel plaatsen Berkenbosjes. Het terrein wordt min of meer omzoomd door Zomereiken en Berken.

           
Waarnemingen dieren en insecten:
Heikikker

Venwitsnuitlibel
Vuurjuffer
Groentje
Smaragdlibel
Noordse witsnuitlibel
Rietvink (rups)
Watersnuffel

Waarnemingen planten:
Hoogveenmos (S. magellanucum
Wrattig veenmois (S. papillosum)
Rood veenmos (S. rubellum)
Waterveenmos (S. cuspidatum)
Week veenmos (S. molle)
Kussentjes veenmos (S.compactum)
Slank veenmos (S. recurvum)
(S. imbriatum)
Kleine zonnedauw
Lavendelheide
Zwarte zegge
Kleine veenbes
Amerikaanse bosbes
Veenpluis
Eenarig wollegras
veel Pijpestrootje
Dopheide
Struikheide


 

 

Deel deze pagina