bokjessteenbreek1

Dit jaar hebben we gekozen voor de hoge delen van de Franse Jura en een klein stukje op Zwitsers gebied.

Als voorbereiding op de excursies hebben Thea en Gert-Jan weer een uitgebreide reader samengesteld.

huisje Les Favieres

Onze centrale standplaats was de camping Les Favieres bij het dorp St Laurent en Grandvaux, aan de weg naar Les Martins en Lac des Rouges Truites.
Een prima camping, met ook enkele gites.

Juraketen

Geologie
De Jura, ten noordwesten van de Alpen, ligt tussen de Rhône-bocht ten westen van Chambéry in Frankrijk in het zuiden, de Doubs (noordwesten) en de benedenloop van de Aare in Zwitserland in het noordoosten. De Schwäbische Alb in Württemberg en de tot 657 m hoge Fränkische Alb (Frankische Jura) in Beieren vormen een geologische voortzetting van het Juraplateau.

watervalDe Jura stamt uit de middelste periode van het Mesozoïcum, dat naar het gebergte genoemd is (zie Jura (tijdvak)). Het gebergte bestaat uit afzettingen van donkere en bruine mergels en wit kalksteen. Radiometrische datering geeft als ouderdom voor de Jura ca. 205 tot 135 miljoen jaar.
De boogvormige gebergteketen scheidt zich in het zuiden af van de Alpen; verder noordelijk ligt het Molassebekken tussen Alpen en Jura. De stratigrafie bestaat van oud naar jong uit: Bontzandsteen, Muschelkalk, Keuper, Lias, Dogger, Malm, Krijt en plaatselijk Onder-Tertiair. Men onderscheidt twee gedeelten: de Keten-Jura en de Tafel-Jura. De Keten-Jura vormt het binnenste deel van de boog en is sterk geplooid. Deze plooien zijn vaak doorgebroken en opgeschoven met een beweging die naar het noordwesten gericht is. De Tafel-Jura is veel eenvoudiger geplooid, met brede, horizontaal liggende kruinen. De Keten-Jura is op de Tafel-Jura geschoven.
De Jura is een goed voorbeeld van een plooiingsgebergte waar de plooiing niet diep in de ondergrond reikt: alleen het Tertiair en het Mesozoïcum zijn geplooid, terwijl het grondgebergte niet aan deze plooiing deelnam, ofschoon het wel aan breukvorming onderhevig is geweest. Een dergelijke oppervlakkige plooiing was mogelijk doordat vrijwel de gehele Mesozoïsche en Tertiaire formaties over de plastische zout- en gipslagen in de Muschelkalk gegleden zijn. Aan beide uiteinden van de Jura vindt men slechts enkele plooien, terwijl in het middengedeelte er wel tien tot vijftien voorkomen. Een ander belangrijk tektonisch verschijnsel zijn de horizontale verschuivingen, die scheef op de plooibundel staan. Breukvorming en plooiing staan met elkaar in direct verband. De plooiing vond plaats in het Plioceen.

Het klimaat
Het klimaat is, vooral in de Franse Jura, vochtig en 's winters ruw en koud. Er valt vrij veel regen behalve in het midden van de zomer. De zomers zijn, in tegenstelling tot bijvoorbeeld in de Alpen, niet uitgesproken warm. Dat het flink kan regenen hebben we gemerkt. Ook kan het er aardig onweren. Tijdens ons verblijf waren de weergoden ons zeer goed gezind. De dagelijkse regen of de onweersbuien vielen in de late avond en nacht. Overdag was het schitterend weer, soms zelfs bijna te warm bij ca. 25 ºC.

Dag 1
Het doel van de eerste dag was het gebied bij het bezoekerscentrum in Lajoux. Maar dat was gesloten, dus gingen we naar een natte bloemrijke weide in de bovenloop van Lac Lamoura. Zo konden we een beetje wennen aan de kalkrijke flora van de Jura.
Jura-les-Rousses   knikkend nagelkruid
Al snel kwam het eerste lijstje met interessante waarnemingen:
Schubzegge (Carex lepidocarpa), Gevlekte orchis (Dactylorhiza maculata), Gewoon vetblad (Pinquicula vulgaris), Poelgentiaan (Swertia perennis), Knikkend nagelkruid (Geum rivale), Pluimzegge (Carex paniculata), Blauwe zegge (Carex panicea), Alpen vleugeltjesbloem, Carex daviliana, Witte rapunzel (Phyteuma spicatum subsp. spicatum), Moeraskartelblad (Pedicularis palustris), Carex dioica, Liggend bergvlas (Thesium humifusum), Zaagblad, Snavelzegge (Carex rostrata), Herfsttijloos (Colchicum autumnale).
LacLesRousses  groene nachtorchis

Het volgende gebied was het meer bij het wintervakantieoord Les Rousses
Het Lac des Rousses ligt op ca. 1000 meter hoogte en wordt gevoed door de Orbe. aan weerszijden van het 2 km lange meer zijn vrij hoge bergruggen. Het goed gebufferde water is met een ph van 7 mooi neutraal.

De verkorte lijst is:
Keverorchis (Listera ovata)
Bolrapunzel (Phyteuma orbiculare)
Waterdrieblad (Menyanthes trifoliata0
Lavendelheide (Pieris floribunda)
Rode bosbes (Vaccinium vitis-idaea)
Vleeskleurige orchis (Dactylorhiza incarnata)
Gevlekte orchis
Slijkzegge (Carex limosa)
Ronde zonnedauw (Drosera rotundifolia)
Alpine wollegras (Polygonum viviparum
Veenbies (Trichophorum cespitosus)
Breed wollegras (Eriophorum latifolium)
Melige sleutelbloem (Primula farinosa)
Ronde zegge (Carex diandra)
Zwarte zegge (Carex nigra)
Hengel (Melampyrum pratense)
Witte snavelbies (Rhynchospora alba)
Carex pauciflora
Veenbies (Trichophorum cespitosum)
Sterzegge (Carex echinata)
Kl. veenbes (Oxycoccus palustris)
Zompzegge (Carex curta)
Kraaiheide (Empetrum nigrum)
Moeraskartelblad (Pedicularis palustris)
Draadzegge (Carex lasiocarpa)
Groene nachtorchis (Coeloglossum viride)
Beenbreek (Narthecium ossifragum)
Kl. blaasjeskruid (Utricularia minor)
Rondbladige steenbreek (Saxifraga rotundifolia)
Carex davaliana

Dag 2
Die dag stond het Lac des Rouges Truites op het programma. Een beetje een thuiswedstrijd, omdat het meer pakweg 15 km verderop bij het dorpje Les Thévenins ligt.
Lac-des-Rouges Truites  Les-Thevenins
Het meer is ook beschreven door de AKC in 2005.

Het meer is feitelijk het laagste deel van een wat langgerekt dal. Vaaf de parkeerplek van de halverwege een helling daalden we af naar het natte deel. Opvallend waren de grote velden Breed wollegras en Trollius europaeus.
Natuurlijk was er weer een rijke flora, maar het leek wel of de vlinders en libellen die dag een hoofdrol opeisten.

Vlinderlijst Lac-des-Rouges-Truites         Bosparelmoervlinder
Tweekleurig hooibeestje
Roodstreephooibeestje
Hooibeestje
Groot geaderd witje
Oostelijke parelmoervlinder
Bosparelmoervlinder
Rode vuurvlinder
Purperstreep
Veenluzernevlinder
Blauwe vuurvlinder

Libellenlijst
Hoogveenglanslibel
Smaragdlibel
Oeverlibel
Venwitsnuitlibel
Viervlek
Keizerlibel


Het meer is niet al te groot en erg helder, met wat rietkragen en waterlelies. In het aangrenzende veld vonden we enkele diepe putten. In één ervan een Chara, maar welke kondn we niet determineren. In het toevoerende beekje zowaar een kleine Snoek. Langs de beek vonden we onze eerste Prachtanjers. Onder de vele orchideeën zoals Vogelnestje, Brede orchis, Bosorchis, Moeraswespenorchis, Keverorchis. Ook Klein wintergroen en Platte bies waren interesante waarnemingen. Verder vonden we twee gentianen: Gentiana Tenella en enkele Kruisbladgentianen.


Dag 3
Tourbières de Frasne, ofwel een gebied met levend hoogveen.
waterval
Op de heenweg hebben we een toeristische route, met waterval, genomen.
In het gebied hebben we allereerst het gebied rondom een buiten zijn oevers getreden beek verkend.

plot1We hebben geprobeerd iets te vangen in de snelstromende beek, maar niets wilde bijten. Wel fraai waren de Bosbeekjuffers en de weidebeekjuffers.

Een enkele maal konden we een amphibie scoren, zoals de Springkikker. Let op de lichte rand in de onderkaak. Uiteraard hebben we het dier enige gymnastische oefeningen laten doen. Inderdaad de achterpoot komt gemakkelijk voorbij de kop.

 

 

 

levend-hoogveen

Het deel met het levende hoogveen was inderdaad een bijzonder stukje natuur. Door de regen waren de randen erg nat en warm. We kregen een soort oerwoudgevoel, waar je een weg moest hakken door de dichte begroeiing.
Het middendeel was ondanks de vele regen toch vrij droog. Veel bulten en slenken met overal veenmos.en heidestruiken met overal Kleine veenbes en Lavendelheide. Toch leek het erop dat het geboomte, met name Den en Berk oprukten.


Dag 4
Tour des quattre lac's, met nadruk het moeras aan Le Grand Maclu Lac.
lac-Le-Grand-Maclu

Het eerste meer met zichtbaar enige levende have: Rietvoorn, Blankvoorn, Baars, Zeelt en Rivierkreeft.

groepswerk

Onze verschillende activiteiten zijn hier mooi in beeld. Jos is op zoek naar vissen, Marcel hanteert het vlindernet, Peter fotografeert, Geert en Marian determineren planten

 

 

 

 

grote keverorchis

Lac-de-Narlay is een mooi en diep meer in privé bezit. Het warme weer nodigde een aantal van ons uit tot een verfrissend bad. De niet-zwemmers ontdekten bij hun gang rondom het meer nog enkele Grote keverorchissen, Eenbes, Dubbelloof en Tongvaren.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Pic des Aigles  zwarte wouw

Op de terugweg wilden we nog even genieten van het uitzicht vanaf de Pic de l'Aigle op 991 meter. Inderdaad een mooi uitzicht op de meren die we eerder die dag bezocht hebben..Op de route naar de Pic troffen we vrij veel bremrapen, die we niet op naam hebben gebracht (hoewel de linker zou wel eens de Gele bremraap kunnen zijn).
Fraai was de rustig rondzwevende Zwarte Wouw, helaas te iets te ver weg voor een goede foto met een 200 mm lens.


Dag 5
De dag van de Bokjessteenbreek
Gimel
Om die zeldzaamheid waar te kunnen nemen ging onze queeste de grens over naar de Vallée de Joux en met name het gebied van La Sèche Gimel dat op 1300 meter ligt tussen twee bergruggen

bokjessteenbreek1bokjessteenbreek-knop

En dan vindt Gert-Jan het eerste exemplaar van de fameuze Bokjessteenbreek. Het is maar een klein plukje met enkele exemplaren. Een hele tijd later vindt Jos een volgend exemplaar op een totaal andere plaats, maar wel aan een randje met een soort waterloopje. Hier blijken uiteindelijk wel 100 exemplaren te staan. Dus wordt er driftig gefotografeerd, met het onderstaande resultaat.

 grote vuurvlinder

De kleuren doen bijna pijn aan je ogen met de Grote vuurvlinder (rutila) op Vleeskleurige orchis
    En dan nog rechts de Swertia perennis (genoemd naar de Nederlander Emanuel Sweert die de plant in de 16e eeuw ontdekt heeft in Beieren).
Het is een plant uit de gen-tiaanfamilie. Uit de literatuur blijkt dat deze hoogland-specialist het moeilijk heeft, ook in de tradioneel begraas-de gebieden.

 

 

 

 

Juragroep

Tot slot de hele groep nog even bij de Gimel:
Thea Croese, Inga Tessel, Marian Schelle, Geert Kierkels, Peter Dam, Marcel Hospers, Nick Ruiter, Gert-Jan van der Veen, Jos Spier en Kai Waterreus

Deel deze pagina