ingangsbeeldHet Nationaal Park Maasduinen is gelegen tussen de Maas en de Rijn. Het landgoed de Hamert, is nu onderdeel van dit gebied. De Maasduinen bestaan voornamelijk uit paraboolduinen en dekzandruggen met daartussen talrijke geulen die door veen opgevuld zijn. Ons doel voor deze dag, het Heerenveen is nu een uitgestrekte laagvlakte ontstaan in de voorlaatste ijstijd

Het Heerenveen is is van oorsprong een uitgestrekte laaggelegen moeras met een gebrekkige afwatering doordat het omgeven is door paraboolduinen aan de westkant en de rijnterassen aan de oostzijde. Het moeras werd gevoed door enerzijds regenwater met daarnaast kwelwater uit het hoger gelegen Rijnterras. Het grondwater isijzerrijk en zwak zuur en nauwelijks gebufferd. Uit oude kaarten blijkt dat de vrij dunne veenlaag (ca. twee meter) in het begin van de 20ste eeuw is afgegraven. Alleen een smalle stook veen bij het landgoed de Hamert bleef gespaard evenals het gebeid bij het Westmeer. Vanaf het begin van de tachtiger jaren is Limburgs Landschap bezig het gebied weer als natuurgebied te beheren via aankoop van stukken land. Het Heerenveen is nu een mooi voorbeeld van het herstel van de oude natuurwaarden door herinrichting. Vandaag kijken we met medeinitiatiefnemer Jos Hoogveld hoe de ontwikkelingen vorderen.

 

MaasduinengroepVergezeld van schitterend weer verzamelden wij ons bij de ingang van het Nationaal Park Maasduinen aan de oever van de Maas bij Arcen.
Nog even in de schaduw, alvorens we de warmte van de dag trotseerden.Het zou die dag een graad of dertig worden.


Excursieleider Jos Hoogveld praat ons nog even bij.

Voor we het Nationale Park in gingen, hebben we nog even rondgeneusd aan de overzijde van de N 271. Zo vaak komen we niet bij dit soort terreinen. Hier aan de steile over van de Maas vonden we al enkele planten die typisch zijn voor het Maasdal.

Links de Boksdoorn en rechts Stinkende ballote.
Boksdoorn, Maasduinen         Stinkende ballote, Maasduinen
tranchotkaart Maasduinen
De tranchotkaart uit de Franse tijd (1804) met een duidelijk overzicht van de veengebieden in die tijd. Onze tocht zal gaan via het Kooymeerveen langs het Westmeer naar het zuidelijke deel van het Heerenveen.

heideveld Maasduinen
Een mooie heide aan de westkant van het eerste paraboolduinduin. Hier achter ligt een grote laagvlakte, met daarin onze eerste halteplaats: het Pikmeer in het Kooymeerveen.

Pikmeer
Aan de andere zijde van het paraboolduin hebben we een goed uitzicht over het Kooymeerveen met op de voorgrond het Pikmeer.
In een nat deel in het veen met veel Kleine veenbes (Oxycoccus palustris), Lavendelheide (Andromeda polifolia) en Kleine zonnedauw (Drosera intermedia).
Westmeer MaasduinenUitzicht op het Westmeer bij de vogelkijkhut.

 

 

 

 

 

 

Kooymeervlak MaasduinenAan de noordoostkant van het Kooymeerveen is deze winter een deel afgeplagd om de oude , meer natte situatie terug te krijgen.

 

 

 

 

 

 

Heerenven MaasduinenEen overzicht over het zuidelijke deel van het Heerenveen. Hier is vanaf 1999 de bemeste toplaag afgegraven tot een diepte van 25-30 cm in het meest rechts gelegen deel. Het natte deel is afgegeraven tot 40-50 cm. Het totale gebied dat zich nu kan herstellen is ongeveer 32 ha groot. De sloot die zorgde voor afwatering ( de voormalige bovenloop van de Molenbeek van Well) is gedempt. Bij het uitlaatpunt is een stuw geplaatst om het waterpeil te kunnen sturen.

 

 

 

zonnedauwlibelKleine zonnedauw (Drosera intermedia) met ingevangen Oeverlibelle (Orthetrum cancellatum).

 

 

 

 

 


En na lang speuren in de modder zagen we eindelijk eerst een enkele, maar wat later enige tientallen Waterranonkels (Ranunculus circinatus). Sommige alleen met blad, andere in bloei.
witte waterranonkel Maasduinenwitte waterranonkelbloem, Maasduinen
Geldern-NierskanalNa de warmte van het open veld was het aangenaam toeven in de schaduw van het Geldern-Nierskanaal. Hoewel, een kanaal kun je de slingerende beek niet noemen. Het is een vlot stromende beek die nu vrij ondiep was. Aan de peilschaal is te zien dat het een beek is die onderhouden diende te worden door Rijkswaterstaat.
Vis hebben we niet gezien behoudens een Kleine modderkruiper (Cobitis taenia) bij de oever. De Weidebeekjuffer (Calopteryx splendens)was aanwezig maar niet talrijk.

 

 

beversporen MaasduinenBeversporen en de restanten van een dam gaven aan dat bevers nog altijd actief zijn in het gebied.
De oevers van het kanaal zijn niet erg toegankelijk.
Die ontoegankelijkheid komt de rust ten goede.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

voetbadEn dan aan het einde van de tocht even pootje baden voor we weer de warmte van de dag zouden trotseren op onze reis huiswaarts. Hoewel, de uitspanning bij de ingang was te zeer aanlokkelijk om er snel langs te lopen.
Een prima dag waarin we een goed inzicht hebben gekregen in de resultaten van de herinrichting.

Voor de teksten bij de foto's is gebruik gemaakt van het artikel "Moeras terug op de Hamert", van Gijs Kurstjens, René Gerats en Jos Hoogveld, Natuurhistorisch Maandblad november 2005.

Deel deze pagina