Bij de Oude Hoevenweg nabij het Twentse Vriezenveen zetten KNNV-ers als meer dan 25 jaar in het seizoen padden over de weg. Tot nu toe ging dat met emmers, maar na veel praten, lobbyen en fondsen werven komt er een scala aan voorzieningen die maakt dat je gerust kunt spreken van een heuse 'faunapassage'. Wat komt er allemaal kijken bij zo'n project? In gesprek met Herman Stevens, Dick Berkhof en Gerrit Schepers.

Hermans Stevens is voorzitter van KNNV-afdeling Vriezenveen en de grote gangmaker achter het project. 'Een kwestie van volhouden', antwoord hij nuchter op de vraag hoe zijn afdeling dit voor elkaar heeft gekregen. 'We hebben jarenlang gezocht naar financiële middelen bij allerlei betrokken partijen: de Gemeente Twenterand, het Waterschap Vechtstromen, het Landschap Overijssel, Staatbosbeheer en de provincie. In 2009 was er een provinciale ILG-regeling voor het versterken van natuur en landschap. Zij wilden wel het benodigde geld voor de tunnels en rasters beschikbaar stellen. Uiteindelijk bleek bij nadere controle dat de Oude Hoevenweg geen provinciale weg meer was, maar van de gemeente Twenterand. Toen hebben we daar weer aangeklopt. Die heeft op basis van een projectstudie, gemaakt door studenten van het AOC en een voorbeeldproject uit Hardenberg, uiteindelijk € 30.000 toegezegd voor drie tunnels.'

Eerste stappen
Die drie tunnels zijn in 2014 geplaatst, maar wel op een (te) grote onderlinge afstand. 'De ideale afstand tussen de tunnels is 70 à 80 meter', vertelt Dick Berkhof van de werkgroep paddenopvang. 'Door er nu twee tunnels tussen te plaatsen creëren we de optimale situatie.' Maar voordat het zover is, moet opnieuw geld geworven worden, en dit keer veel meer. Want er moeten ook schermen, deels landschappelijk passend, langs circa 500 meter aan weerzijde van de weg geplaatst worden. In vijf inrittenmoeten opvangbakken met roosters komen en een stukje sloottalud vraagt om versteviging. Totale begroting: circa € 150.000.

Eerste toezegging
De afdeling Vriezenveen is voortvarend aan de slag gegaan. Een aannemer, bekend met dit soort werk, heeft een gedetailleerde offerte gemaakt, de samenwerkingspartners deden toezeggingen in werk dat zij konden doen, zoals het ruimen van de bermen. Maar er moest opnieuw vooral veel gepraat en gemasseerd worden. Herman Stevens: 'Je bent eigenlijk steeds aan het schaken op meerdere borden. Ik ben bij de ambtenaren geweest, ik heb gemeenteraadsleden gesproken, de provincie van informatie voorzien en partijen als het Prins Bernhardfonds en de Rabobank aangeschreven. De eerste toezeggingen kwamen in 2016 van de gemeente (€ 15.000) en Landschap Overijssel (€ 5.000). Maar alleen als er cofinanciering kwam van andere partijen en bij realisatie voor eind 2017.'

Aan de slag!
Midden oktober 2017 krijgt Herman een mailtje: de provincie heeft nog een potje met geld beschikbaar voor soortenbescherming. Een ultieme kans om nog snel een plan in te dienen, want het geld moet nog dit jaar besteed worden. Op basis van de telcijfers van afgelopen jaren, de offerte van de aannemer, eerdere aanvragen en de toezeggingen van de geldschieters in 2016 maakt hij een plan. Dat wordt vrijwel direct goedgekeurd: het project krijgt € 127.000 van de provincie. Samen met het geld van de gemeente en Landschap Overijssel is dat genoeg! De gemeente moet dan nog wel even overgehaald worden om het eerder toegezegde geld vrij te maken voordat de uitvoering afgerond is. Als dat lukt, is er nog maar één uitdaging: de werkzaamheden moeten in 2017 beginnen. Alleen dan kan de provincie uitbetalen. Dat lukt met inzet van de eigen werkgroep landschapbeheer.

KNNV als hoofdaannemer
'Opnieuw wat druk op de ketel', aldus Herman Stevens. 'De KNNV-afdeling werd hoofdaannemer van het project. Dat betekent dat wij het geld hebben gekregen, maar ook dat we verantwoordelijk zijn voor een succesvolle afronding. Met afdelingsleden zijn we meteen begonnen met het ruimen van de strook waar het raster komt, geholpen door mensen van Staatbosbeheer die ook een aantal betonelementen beschikbaar stelden. Die worden ingegraven voor een scherm langs de slootkant. En zo proberen we ook het nodige via ons eigen netwerk en contacten te regelen, om de kosten in de hand te houden. Dat gaat heel aardig. Om nog een voorbeeld te geven: een flinke kostenpost verkeersomleiding was niet begroot, maar Dick wist dit met een vriendenprijs te regelen. Een zoon van Gerrit ontwierp een aansprekende bouwbanner. Ook de Stichting Fondsen KNNV draagt bij voor een educatief informatiebord.

Tips
Hebben de drie natuurbeschermers nog tips voor andere afdelingen die met vergelijkbare projecten aan de slag willen? Herman: 'Op de eerste plaats: zorg dat je weet waar je het over hebt. Onderbouw je beschermplannen met aantallen, registraties, soorten etc. Weeg de kosten en baten: hoeveel dieren ga je hiermee redden? Onderzoek de oorzaak van een probleem: is een weg pas aangelegd, of is het natuurbeheer veranderd? Bij ons was het een langslepend probleem, maar door veranderingen kunnen ook nieuwe probleemsituaties ontstaan; zorg dat je de oorzaak kent. Nog een tip: praat met iedereen en deel je informatie. Gok niet op één paard, maar spreid je kansen. Vergeet niet de omwonenden vanaf het begin te betrekken. Hoe groter het draagvlak, hoe meer je kunt bereiken. Als het geld geregeld is: maak duidelijke afspraken met onderaannemers over meer/minderwerk en wie er opdraait voor eventuele verrassingen. Begroot niet te krap, dan kun je geen enkele tegenvaller opvangen. En misschien nog wel het allerbelangrijkste: heb geduld. Natuurbescherming is een zaak van lange adem. Geef niet te snel op. Ook al duurt het lang, als je wel wat weet te realiseren is dat ook voor langere tijd. En dat weegt zeker tegen alle inspanningen op! Ook belangrijk: blijf betrokken via beheer, monitoring en het zoeken naar verdere verbeteringen!

Deel deze pagina