De Engbertsdijksvenen is nu een vrijwel geheel afgegraven hoogveengebied. De meest grootschalige vervening vond plaats in de periode van 1850 tot 1950. Omdat de randen geheel zijn afgegraven, steekt het gebied ver boven het omringende landschap uit. Het gebied herbergt een restant niet-afgegraven veen. Deze omvangrijke hoogveenkern is voor boekweitbrandcultuur gebruikt, maar niet verveend en tijdig tegen verdere verdroging beschermd. Een groot deel van het overige veen is tot circa 1940 in gebruik geweest voor boekweitcultuur. Om wegzijging tegen te gaan, was het nodig het gebied (hydrologisch) te isoleren. Daartoe is het gebied ompartimenteerd door middel van dammen.Het is een uitgestrekt, weids en afwisselend gebied. Buiten de actieve hoogveenkern bestaat het gebied uit natte heide, waarin ook drogere delen aanwezig zijn. Langs de randen van het gebied zijn enkele kleine berkenbossen te vinden. Dit geeft een besloten indruk en visueel storende elementen aan de randen ontbreken.

Om dit unieke maar zeer kwetsbare door de overheid aangewezen natura 2000 gebied te beschermen en te bewaren voor verdere achteruitgang moeten in elk geval twee belangrijke negatieve factoren uitgeschakeld worden: verdroging en vermesting door de hoge stikstofdepositie. Op basis van ecologische uitgangspunten is naar de waterhuishouding in 2011/2012 in opdracht van DLG een gedegen onderzoek uitgevoerd door het bureau Arcadis en vastgelegd in een rapport. (Natura2000 Engbertsdijksvenen. Effectrapportage. Eindrapport DLG. Arcadis 7 mei 2012) (30Mb). Het geeft aan dat voor een duurzame langdurige bescherming met goed herstel van het hoogveen en hoogveenlandschap aan de oostzijde een bufferzone van plm. 450 ha nodig is. Dit om de waterhuishouding in het gebied goed te krijgen. Omdat hiervoor (onbegrijpelijk voor een ecologisch probleem) onvoldoende politiek draagvlak bleek, werden in opdracht van de provincie Overijssel en het Ministerie van Economische Zaken de doelen en ambities bijgesteld. Een commissie van deskundigen heeft op basis van deze aangepaste (=uitgeholde) uitgangspunten op 13 september 2013 een tweede rapport uitgebracht. Volgens dit advies is een buffer van 250 ha aan de oostkant ook voldoende. Hiermee wordt alleen de waterhuishouding in het noordelijke deel van de Engbertsdijksvenen op orde gebracht. Zonder inspraak zijn deze aangepaste uitgangspunten en gepresenteerde halve oplossing uitgewerkt in opgenomen in het rapport van de PAS Gebiedsanalyse Engbertsdijksvenen, geldig per 01-06-2015. De opgenomen PAS maatregelen moeten binnen 6 jaar uitgevoerd zijn. Het veel te hoge stikstof depositie niveau op de kwetsbare Engbertsdijksvenen wordt ondertussen op papier steeds verder van tafel geschreven, bovendien is de PAS insteek dat de agrarische bedrijven die nog geen NB-wet vergunning hadden deze alsnog omniet krijgen. Bovendien komt er ontwikkelruimte voor agrarische bedrijven om uit te breiden. Hier is al ruim gebruik van gemaakt. Het beheerplan is per juli 2016 goedgekeurd. Nu kan men aan de slag, schop in de grond zo men denken... Maar, daarna werd een Verkenning uitgevoerd (sept.15 tot febr.16), maar wat er met de uitkomsten gedaan is blijft onduidelijk. In sept.16 werd een Kwartiermaker aangesteld die eind febr.17 een concept Plan van Aanpak (PvA) voor het gebiedsproces opleverde. 

Sinds eind 2016 is er een BAC (Bestuurlijke Advies commissie) aangesteld die maandelijks vergadert. Daarnaast is een project kerngroep actief met de dagelijkse voortgang. In 2017 hebben onafhankelijk bureaus binnen de Engbertsdijksvenen een ecologische-hydrologische schouw uitgevoerd waarbij de omgeving de mogelijkheid kreeg een keer mee te kijken bij de werkzaamheden. Verder is er, in overleg met de omgeving, een “monitoringsplan uitstralingseffecten van natuurherstelmaatregelen Engbertsdijksvenen” opgesteld met als resultaat dat op plm. 60 locaties buiten het natuurgebied gedurende de komende jaren de grondwaterniveau’s gemeten worden. Buiten het natuurgebied loopt tweede helft 2017 een agro-hydro schouw naar bodemsamenstelling en grondwaterpeilen/kwaliteit.

Binnen de Engbertsdijksvenen wordt op dit moment flink ingezet op het verwijderen van bomenopslag. Dit in het gebied tussen Krikkendijk en Engbertsdijk en in het noordelijke deel aan de zuidkant van de “put van Roelofs”. 

De Fa. Fuhler aan het werk (klik op de foto om ze in aktie te zien)

De foto hierboven van is rond 1970 en beneden van oktober 2017 na het verwijderen van de berken

 De huidige stand van zaken is ook te volgen op de site van de provincie Overijssel

Natuurboer Jan Broenink laat ossen van het oudhollandse blaarkop ras grazen in de Engbertsdijksvenen. Deze blaarkopen eten van de jonge boompjes en hoge grassen, en houden zo de openheid van het natuurgebied in stand. Hun mestflatten blijken heel aantrekkelijk voor allerlei torretjes. Hier profiteren allerlei vogels en vossen weer van. 

De KNNV Vriezenveen heeft naar aanleiding van het toekennen van de Natura 2000 status een mooie folder gemaakt van de Engbertsdijksvenen, hier staat deze in ook pdf format.  

Voor meer achtergrond informatie over veenlandschappen is een hele mooie infosite via deze link te vinden op de site van Geologie van Nederland

Bekijk ook eens de film "De Engbertsdijksvenen daar zijn we zuinig opvan de beheerder Staatsbosbeheer

Deel deze pagina