1 Veldgids Nederlandse Orchideeën, C.A.J. Kreutz, ISBN: 90-806626-5-8  

Deze veldgids verscheen 2001 en is de pocketversie van het standaardwerk “ De orchideeën van Nederland “. Met zijn kleine formaat van 11 x 19 cm kan het gemakkelijk worden meegenomen op excursie. Het boekje bevat 124 pagina's en is rijkelijk geïllustreerd met 120 kleuren illustraties. De eerste druk was voorzien van een slappe kaft en was in no time uitverkocht. Daarom volgde er in 2005 een 2e, volledig gewijzigde druk.

Deze versie is voorzien van een harde kaft en meet 15,5 x 22,5 cm . Het boek telt 143 pagina's en telt 191 kleurenfoto's en 53 verspreidingskaartjes. De veldgids is de ideale kennismaker voor onze wilde orchideeën: alle soorten, ondersoorten en variëteiten (afgebeeld met 200 kleurenfoto's), die in Nederland voorkomen (en voorkwamen) worden met een uitgebreide soortsbeschrijving, hun bloeitijd, de biotoop waarin zij voorkomen, hun verspreiding (met verspreidingskaartje) en een korte opmerking over hun bedreiging behandeld. De determinatietabel, de bloemdiagrammen en drie kleurenfoto's zorgen ervoor, dat de afzonderlijke soorten gemakkelijk op naam gebracht kunnen worden.

Enkele hoofdstukken beschrijven daarnaast in kort bestek (toegelicht met verscheidene foto's) kenmerken en bijzonderheden van orchideeën, ecologie, biotooptypen waarin orchideeën voorkomen, achteruitgang en de bescherming van alle Nederlandse soorten. Bovendien worden ook enkele hybriden afgebeeld.  

2. De orchideeën van Nederland, C.A.J. Kreutz & H. Dekker, ISBN: 90-805149-1-8     

In 2000 verscheen dit monumentale standaardwerk over de Nederlandse orchideeën; een boek met 512 pagina's en liefst 720 kleurenfoto's. De grootte van het boek - 24 x 31 cm – maakt het met een gewicht van bijna 3 kg niet meteen geschikt om mee te nemen op excursie. Het is eerder bedoeld als naslagwerk. Het is uiterst volledig en rijkelijk geïllustreerd..

Het boek beschrijft in detail de biotooptypen, waarin orchideeën in Nederland groeien; de orchideeënsoorten worden dan ook bij de desbetreffende biotooptypen ingedeeld. Daarnaast wordt er zeer uitvoerig aandacht besteed aan de bedreiging, de bescherming en het beheer van deze bijzondere plantenfamilie. Er worden waardevolle adviezen gegeven over het instandhouden van terreinen, waarin orchideeën voorkomen. Ook worden er gegevens over de kenmerken van de planten alsmede de bestuiving vermeld en worden de belangrijkste groeiplaatsen van Nederland uitvoerig beschreven, waarbij vooral op de ecologie, de bedreiging en het beheer daarvan wordt ingegaan.

Bovendien zijn in dit boek van alle Nederlandse orchideeënsoorten verspreidingskaartjes in kleur met een raster van 1 km2 (!) opgenomen. Dit wil zeggen dat alle actuele vondsten vanaf 1980 in dit raster zijn weergegeven. Vondsten van voor 1950 en de periode 1950-1980 zijn als vanouds in uurhokken (25 km2) ingetekend.

 

 3. Wilde orchideeën van Europa deel 1 & 2 Jacobus Landwehr ISBN: 90-70099-08-X & ISBN: 90-70099-09-8     

Jacobus Landwehr heeft nagenoeg zijn ganse leven gewijd aan het tekenen van mossen, grassen en orchideeën. Voor zijn vele verdiensten op veldbiologisch vlak, op het gebied van natuurbehoud en de educatie daarover is hij gedurende zijn leven meermaals onderscheiden (bv. Ridder in de orde van Oranje Nassau, Heimans-Thysse prijs,…)

Het tweedelige werk “Wilde orchideeën van Europa” werd in 1977 uitgegeven door de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland. Jaren lang gold dit als een standaardwerk voor Europese orchideeën en ook al is dit al werk 30 jaar oud, het blijft een klassieker.

Wie deze boeken tegenkomt in het modern antiquariaat, mag niet twijfelen. Al bladerend kom je nog steeds een schat aan informatie tegen op de 575 pagina's !!!  

  

4. Orchideeën in Zuid-Limburg, C.A.J. Kreutz, ISBN: 90-5011-029-0          

Is uitgegeven door de KNNV in de reeks “Natuurhistorische Bibliotheek van de KNNV” als nr. 58. De eerste uitgave dateert van 1992. Een 2 e druk verscheen in 1994 in een iets luxueuzer jasje. Dit boek telt 320 pagina's en meer dan 250 illustraties waarvan 202 in kleur.

Er wordt zeer uitgebreid aandacht aan de Zuidlimburgse orchideeën besteed. Het geeft een overzicht van de rijkdom die Zuid-Limburg nog herbergt. Maar het geeft ook een schrijnend beeld van de enorme achteruitgang in deze eeuw.

Van elke soort zijn vier kleurenfoto's opgenomen, bovendien van belangrijke en/of verdwenen soorten zwart-wit foto's van de desbetreffende herbariumvellen. Het geheel wordt afgerond met rubrieken over het voorkomen in aangrenzend buitenland, de bloeitijd in Zuid-Limburg, beschrijving van de biotoop, verspreiding elders in Nederland en een uitgebreide toelichting op de verspreidingskaartjes.

In de inleiding worden alle belangrijke natuurgebieden, waar orchideeën in Zuid-Limburg voorkomen, beschreven. Foto's van deze gebieden worden alle in het boek afgebeeld; van verdwenen terreinen zijn oude zwart-wit foto's opgenomen. In het nawerk worden ook alle hybriden, die in Zuid-Limburg voorkomen of voorkwamen, besproken en met twee foto's per taxon afgebeeld. Volledige lijsten over aantallen en populaties, alsmede verscheidene kaarten en een uitgebreid literatuuroverzicht completeren het geheel.

 

5. De verspreiding van de inheemse orchideeën in Nederland, C.A.J. Kreutz, ISBN: 90-03-90161-9 

Is uitgegeven door de KNNV in de reeks “Natuurhistorische Bibliotheek van de KNNV” als nr. 44. Dit boek verscheen in 1987, telt 257 pagina's en meer dan 130 illustraties in kleur.

In dit boek wordt de kartering van de Nederlandse inheemse orchideeën behandeld, waarbij onder andere is uitgegaan van de zeer actuele stand sinds 1980. Van elk taxon is een verspreidingskaartje en twee paginagrootte foto's opgenomen. De verspreiding wordt weergegeven in uurhokken, dat zijn blokken van 5 x 5 km (25 km2). De begeleidende tekst geeft onder meer informatie over bescherming, zeldzaamheid, biotoop, kenmerken, vroegere en tegenwoordige voorkomens, kritische beschouwing, bloeitijd en verspreiding buiten Nederland. Door toepassing van geselecteerde opnames wordt determinatie van vrijwel alle 53 taxa zonder determineertabellen eenvoudiger.

 

6. Herfstschroeforchis – portret van een laatbloeier, J.H. Willems, ISBN: 90-74508-12-X    

Uitgegeven door de Stichting Natuurpublicaties Limburg (SNL) in 2006, in opdracht van het Natuurhistorisch Genootschap in Limburg. Het boek telt 79 pagina's en meet 17,5 x 24,5 cm . De auteur, Dr. Jo Willems, verbonden aan de Universiteit Utrecht, volgt sinds 1981 een deelpopulatie van deze zeldzame orchidee en bespreekt de resultaten van 25 jaar onderzoek. Deze monografie is zeer onderhoudend geschreven en laat u toe diep door te dringen in het leven van de herfstschroeforchis. Werken als deze zijn erg zeldzaam want er zijn niet zoveel mensen die zich met de dynamiek van orchideeënpopulaties bezig houden over een lange periode. Jo Willems is wat dat betreft een autoriteit in Europa en dit boek is dan ook een aanrader voor diegenen die meer wil weten over orchideeën dan hun naam.

  

7. Veldwerk Europese orchideeën – een handleiding, KNNV wetenschappelijke mededeling 201      

De wetenschappelijke mededelingen van de KNNV zijn bekend om hun grote wetenschappelijke waarde. In 1991 schreven leden van de Werkgroep Europese Orchideeën onder redactie van Dirk Kapteyn den Boumeester en Piet Brederoo een handleiding met als naam “Veldwerk Europese orchideeën”. Je vindt hier bijdragen over de verschillende vormen van veldwerk, bloembouw en terminologie, kartering, fotografie e.d.

 

  

8. Orchidaceae Belgicae 1-4 Elisa Klopfenstein & Philippe Toussaint D/1987/0325/7, D/1984/0325/, D/1985/0325/5, D/1986/0325/10, D/1986/0325/10

Het echtpaar Toussaint – Klopfenstein vulde elkaar voorbeeldig aan. Terwijl zij haar passie op een hoog artistiek niveau uitleefde, was hij de man die haar begeleidde in het veld en de literatuur rond orchideeën bestudeerde. Hun samenwerking leverde een erg mooi en waardevol werk op, dat door de Nationale Plantentuin van België werd uitgegeven.

In deze 5 delen komen 54 soorten en 6 hybriden aan bod. Elk deel bevat dus 12 botanische platen van 26 x 40 cm . Deze platen zijn uiterst nauwkeurige aquarellen met levende planten als model. Die planten werden steeds terug gebracht na gebruik zodat er geen misbruik van gemaakt werd. Elke plaat bevat naast de habitus opnamen ook vele details van de bloemen, het zuiltje, de pollinia en de ondergrondse delen. Omwille van deze details en vanwege het feit dat deze aquarellen werden gemaakt aan de hand van levend materiaal, zijn deze botanische platen van grote wetenschappelijke waarde en zijn ze uitermate geschikt om de bouw van onze inheemse soorten te leren kennen. De begeleidende tekst die bij elk deel zit geeft daarenboven nog uitleg over de etymologie, de soort, de verspreiding en de verwantschap met andere soorten weer.  

Elisa Klopfensteins werk wordt in de wetenschappelijke wereld zéér op prijs gesteld en ze ontving talrijke onderscheidingen, waar onder de gouden medaille voor beste wetenschappelijke werk op het Wereld Orchideeën Congres te Glasgow in 1993.

Deel deze pagina